Molen van 't Veld, Geel

Molen van 't Veld to drewniany wiatrak typu młyn-koźlak (standerdmolen) z półotwartą podstawą, który dziś stoi na zachód od dzielnicy Ten Aard w Geel, w prowincji Antwerpia w Belgii. Choć obecna lokalizacja może sugerować, że to obiekt lokalny od zawsze, historia tego młyna jest znacznie bardziej wędrowna i sięga końca XVIII wieku.

Skąd pochodzi ten młyn?

Konstrukcję wzniesiono w 1796 roku, ale nie w Geel, lecz w Heist-op-den-Berg — miejscowości położonej dalej na północ. Młyn stał wówczas w osadzie Achterheide, po południowej stronie Hollandstraat, na rogu z Lammeneelstraat, w pobliżu dawnej gospody "In 's Gravenhage". To typowy przykład wiatraka użytkowego, budowanego blisko gospodarstw i dróg, którym służył przez dziesięciolecia.

Dlaczego młyn zmieniał miejsce?

W 1823 roku konstrukcję przeniesiono po raz pierwszy — do Elsum, wsi wchodzącej w skład gminy Geel, gdzie stanęła przy drodze łączącej OLV Olen z Geel, tuż za granicami wsi. Tego typu przenoszenie drewnianych wiatraków było w regionie praktyką dość powszechną: konstrukcja koźlakowa pozwalała na rozbiórkę i ponowny montaż w innym miejscu, jeśli warunki wietrzne przestawały sprzyjać pracy młyna. Właśnie to się stało w Elsum — w pewnym momencie wiatr okazał się niewystarczający, by młyn mógł efektywnie funkcjonować, co ostatecznie doprowadziło do kolejnej przeprowadzki.

Ostatni młynarz i powojenne losy

Zanim doszło do przenosin do Geel, młyn miał swojego ostatniego młynarza-właściciela, Karela van de Weyera, który w 1964 roku przeprowadził jego restaurację. Dzięki jego staraniom młyn działał regularnie aż do 1987 roku — a więc przez ponad dwadzieścia lat po odnowieniu, co jest dość niezwykłym przypadkiem długowieczności dla drewnianej konstrukcji tego typu.

Przenosiny do Geel i dzisiejsza funkcja

Po kolejnej restauracji młyn przetransportowano do Geel w 1992 roku, a rok później, w 1993, rozebrano go i odbudowano w obecnej lokalizacji na zachód od Ten Aard. To właśnie tam można go oglądać dzisiaj.

Molen van 't Veld pełnił funkcję młyna zbożowego (graanmolen) i w tej roli był wykorzystywany przez większość swojej historii. Obecnie obiekt ma również funkcję edukacyjną — wewnątrz urządzono przestrzeń dydaktyczną prezentującą narzędzia oraz elementy mechanizmu młyńskiego, dzięki czemu odwiedzający mogą zapoznać się z tradycyjnym rzemiosłem młynarskim.

Najczęstsze pytania

Czy młyn można zwiedzać? Tak — od kwietnia do września młyn jest otwarty dla zwiedzających w niedzielne popołudnia, a wstęp jest bezpłatny.

Jaki to typ wiatraka? To standerdmolen (młyn-koźlak) z półotwartą podstawą — jedna z klasycznych, starszych konstrukcji wiatraków spotykanych w Belgii i Holandii.

Czy to oryginalna lokalizacja młyna? Nie. Młyn zbudowano w 1796 roku w Heist-op-den-Berg, następnie w 1823 roku przeniesiono do Elsum, a dopiero w latach 1992-1993 trafił do obecnej lokalizacji w Geel-Ten Aard.

Do czego służył młyn? Był to młyn zbożowy, wykorzystywany do mielenia ziarna aż do 1987 roku, gdy zakończono jego regularną eksploatację.