Stolperstein dedicated to Trude Sonnenscheinová

Stolperstein poświęcony Trude Sonnenscheinovej to mosiężna płytka wmurowana w chodnik przy Malinovského náměstí w Brnie – jeden z tysięcy tzw. „kamieni pamięci" ułożonych w całej Europie przez niemieckiego artystę Guntera Demniga. Każdy taki kamień nosi imię jednej konkretnej ofiary prześladowań nazistowskich i jest umieszczany w miejscu jej ostatniego wolnego zamieszkania. Ten w Brnie przypomina o kobiecie z żydowskiej rodziny, która straciła życie w Auschwitz.

Kim była Trude Sonnenscheinová?

Gertrude Sonnenschein, z domu Mayer, urodziła się 12 grudnia 1902 roku. Mieszkała w Brnie przy Malinovského náměstí 5, gdzie prowadziła gospodarstwo domowe wraz z mężem Hugonem Sonnenscheinem. Para miała dwóch synów – Paula (Pavla) Sonnenscheina oraz Otto, który po wojnie zaczął używać nazwiska Slunský obok pierwotnego Sonnenschein.

Jak wyglądała jej deportacja?

8 kwietnia 1942 roku Trude Sonnenscheinová została deportowana z Brna transportem oznaczonym symbolem Ai-584 do getta w Terezinie (Theresienstadt). Był to typowy dla tego okresu pierwszy etap deportacji Żydów z Moraw – Terezín pełnił funkcję obozu przejściowego, z którego transporty kierowano dalej na wschód.

Co się z nią stało w Auschwitz?

Po ponad dwóch latach pobytu w Terezinie, 23 października 1944 roku Trude Sonnenscheinová trafiła kolejnym transportem, oznaczonym Et-1392, do obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz. Tam poniosła śmierć. Data i okoliczności jej śmierci, podobnie jak losy tysięcy innych deportowanych tym samym szlakiem, nie zostały udokumentowane bardziej szczegółowo – wiadomo jedynie, że nie przeżyła.

Kamień jako część rodzinnego upamiętnienia

Stolperstein Trude Sonnenscheinovej nie stoi samotnie. Pod tym samym adresem, dokładnie w tym samym miejscu na chodniku, wmurowano także kamienie poświęcone jej mężowi Hugonowi oraz synom – Paulowi (Pavlovi) i Otto Slunskiemu-Sonnenscheinowi. Cztery płytki układają się w niewielką, symboliczną grupę – ślad po rodzinie, która mieszkała pod tym adresem, zanim wojna i Holokaust rozdzieliły i pochłonęły jej członków. Wszystkie cztery kamienie odsłonięto tego samego dnia, 29 października 2012 roku.

Gdzie znaleźć ten Stolperstein?

Kamień leży w chodniku przy Malinovského náměstí 5 w centrum Brna, drugiego co do wielkości miasta Czech, we współrzędnych 49,19565 N, 16,613169 E. Jak wszystkie Stolpersteine, jest niewielki i wtopiony w powierzchnię chodnika – łatwo go minąć, jeśli nie spojrzy się uważnie pod nogi.

Najczęstsze pytania

Co to jest Stolperstein? Mała mosiężna płytka wmurowana w chodnik, upamiętniająca pojedynczą ofiarę prześladowań nazistowskich w miejscu jej ostatniego wolnego zamieszkania. Projekt zapoczątkował niemiecki artysta Gunter Demnig, a dziś takich kamieni są dziesiątki tysięcy w całej Europie.

Kim była Trude Sonnenscheinová? Kobietą z żydowskiej rodziny mieszkającej w Brnie, deportowaną najpierw do Terezina, a potem do Auschwitz, gdzie zginęła w 1944 roku lub później.

Dlaczego pod tym adresem jest kilka Stolpersteinów? Ponieważ pod Malinovského náměstí 5 mieszkała cała rodzina Sonnenscheinów – oprócz Trude upamiętnieni są tu także jej mąż Hugo oraz synowie Paul i Otto.

Czy można odwiedzić ten kamień? Tak, znajduje się w otwartej przestrzeni miejskiej, w chodniku przy Malinovského náměstí w centrum Brna, i jest ogólnodostępny dla przechodniów przez cały czas.