Posągi świętych Kosmy i Damiana na Moście Karola

Posągi świętych Kosmy i Damiana to barokowa grupa rzeźbiarska dłuta Jana Oldřicha Mayera, ustawiona po północnej stronie praskiego Mostu Karola. To jedna z wielu kompozycji figuralnych, które od stuleci zdobią balustrady tej najsłynniejszej praskiej przeprawy przez Wełtawę, łączącej Stare Miasto z Małą Straną.

Gdzie dokładnie stoi ta rzeźba?

Grupa znajduje się na północnej balustradzie Mostu Karola, w punkcie o współrzędnych 50,08715 N, 14,407454 E. To miejsce mija każdy, kto przechodzi mostem od strony Starego Miasta w kierunku Małej Strany i Hradczan. Most Karola jest znany właśnie z alei rzeźb - kolejnych postaci świętych i scen figuralnych ustawionych wzdłuż obu jego stron - a posągi Kosmy i Damiana są jednym z elementów tego ciągu.

Kim są przedstawieni na rzeźbie święci?

Kosma i Damian to w tradycji chrześcijańskiej bracia bliźniacy, czczeni jako patroni lekarzy, chirurgów i aptekarzy. Z tego powodu ich wizerunki od wieków pojawiały się w przestrzeni publicznej miast Europy Środkowej - w kaplicach, na ołtarzach i właśnie w rzeźbie plenerowej. Obecność tej pary świętych na moście wpisuje się w szerszy zwyczaj barokowej Pragi, która chętnie stawiała w widocznych miejscach figury patronów poszczególnych grup zawodowych.

Kto jest autorem tej kompozycji?

Autorem posągów jest Jan Oldřich Mayer, rzeźbiarz działający w kręgu praskiego baroku. Jego dzieło, podobnie jak prace innych twórców zaangażowanych przy dekoracji mostu, jest częścią szerszego programu rzeźbiarskiego, jaki nadawano tej przeprawie od końca XVII wieku - z czasem most stał się swego rodzaju galerią rzeźby pod gołym niebem.

Czy to, co widać dziś, jest oryginałem?

Wiele posągów zdobiących Most Karola z biegiem czasu zastąpiono kopiami, aby chronić oryginalne barokowe dzieła przed dalszym niszczeniem przez warunki atmosferyczne - część oryginałów trafiła do zbiorów muzealnych w Pradze. To standardowa praktyka konserwatorska stosowana wobec całej alei rzeźb na moście, obejmująca różne kompozycje figuralne wzdłuż obu balustrad.

Jak zwiedzić most razem z tą rzeźbą?

Most Karola najlepiej zwiedzać pieszo, idąc od jednej z wież mostowych do drugiej i zatrzymując się przy kolejnych filarach. Wczesny poranek lub późny wieczór to pory, w których na moście jest najmniej osób - łatwiej wtedy dokładnie przyjrzeć się poszczególnym rzeźbom, w tym omawianej grupie świętych, bez tłoku typowego dla środka dnia. Warto iść wolno i patrzeć na obie balustrady, bo mniej rozpoznawalne kompozycje, takie jak ta, łatwo pominąć, skupiając się wyłącznie na najsłynniejszych punktach mostu.

Najczęstsze pytania

Kto jest autorem posągów świętych Kosmy i Damiana? Rzeźbiarz Jan Oldřich Mayer.

Po której stronie Mostu Karola stoi ta grupa rzeźbiarska? Po północnej stronie mostu.

Kim byli święci Kosma i Damian? Według tradycji chrześcijańskiej bracia bliźniacy, czczeni jako patroni lekarzy, chirurgów i aptekarzy.

Czy to jedyna rzeźba świętych na Moście Karola? Nie - most jest znany z całej alei barokowych posągów i grup figuralnych ustawionych wzdłuż obu balustrad.

Czy rzeźby na moście to zawsze oryginały z epoki barokowej? Niekoniecznie - wiele z nich zastąpiono z czasem kopiami, a oryginały przeniesiono do zbiorów muzealnych w Pradze, by chronić je przed dalszym zniszczeniem.