Statue of Lutgardis

Statua świętej Lutgardy stoi wzdłuż południowej balustrady Mostu Karola w Pradze, jako jedna z około trzydziestu barokowych rzeźb, które zamieniają średniowieczną przeprawę przez Wełtawę w galerię pod gołym niebem. Rzeźba dłuta Matthiasa Brauna z wczesnego okresu jego praskiej kariery przedstawia świętą Lutgardę w momencie mistycznego uścisku z Chrystusem na krzyżu i uchodzi za jedną z najbardziej dynamicznych kompozycji spośród wszystkich posągów na moście.

Kim była Lutgarda i co przedstawia rzeźba?

Lutgarda była cysterską mniszką i mistyczką, zapamiętaną przede wszystkim z wizji, w której Chrystus pochylił się z krzyża, by ją objąć. Braun uchwycił ten moment wprost: postać Chrystusa wychyla się do przodu z krucyfiksu w stronę klęczącej świętej, tworząc ukośną, niemal teatralną kompozycję — w przeciwieństwie do statycznych, frontalnych póz wielu innych posągów na moście. Tradycja religijna przypomina też, że Lutgarda w późniejszych latach życia utraciła wzrok — wątek związany z jej kultem, choć w tej rzeźbie drugorzędny wobec centralnej sceny uścisku.

Kto ją wykonał i kiedy powstała?

Autorstwo przypisuje się Matthiasowi Braunowi, jednemu z czołowych rzeźbiarzy czeskiego baroku, który stworzył kilka posągów Mostu Karola na początku XVIII wieku. Ta konkretna praca bywa wyróżniana spośród jego realizacji na moście właśnie za energię ukośnej kompozycji, kontrastującą ze spokojniejszymi, pionowymi sylwetkami typowymi dla ówczesnej rzeźby dewocyjnej w innych miejscach przeprawy.

Gdzie dokładnie na moście jej szukać?

Rzeźba stoi po południowej stronie Mostu Karola, w rzędzie posągów zwróconych ku rzece, w stronę Małej Strany. Podobnie jak reszta kolekcji, sąsiaduje z innymi piaskowcowymi rzeźbami tworzącymi nieprzerwaną galerię mostu, nad którą pieczę sprawuje Galeria Miasta Pragi, odpowiedzialna za konserwację całego zespołu.

Jak tam dotrzeć i czy trzeba płacić?

Sam Most Karola jest bezpłatną, wyłącznie pieszą przeprawą, otwartą całą dobę, a rzeźbę można oglądać o każdej porze bez biletu i bez przewodnika. Najwygodniejsze punkty startowe to Rynek Starego Miasta po wschodniej stronie oraz Malostranské náměstí po zachodniej — oba dzieli od mostu krótki spacer, a stacja metra Malostranská (linia A) i pobliskie przystanki tramwajowe znajdują się kilka minut piechotą od zachodniego końca mostu.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Most Karola należy w ciągu dnia do najbardziej zatłoczonych i najczęściej fotografowanych miejsc w Pradze. Wczesny poranek, tuż po wschodzie słońca, albo późny wieczór, gdy większość grup wycieczkowych już zeszła z mostu, dają najlepszą okazję, by przyjrzeć się poszczególnym rzeźbom — w tym tej — bez przeciskania się przez tłum przy balustradzie.

Najczęstsze pytania

Czy to oryginalna rzeźba z XVIII wieku? Podobnie jak w przypadku wielu innych posągów mostu, wieki wystawienia na wilgotny praski klimat wymagały stałych prac konserwatorskich prowadzonych przez Galerię Miasta Pragi, więc dzisiejszy wygląd rzeźby to efekt tej opieki, a nie nietkniętego oryginału.

Dlaczego Chrystus jest pokazany pochylony z krzyża? Ta poza ilustruje mistyczną wizję związaną z Lutgardą, w której Chrystus miał objąć ją bezpośrednio z krucyfiksu — to kluczowy moment jej historii i powód, dla którego rzeźbiarz wybrał dynamiczną kompozycję zamiast statycznego portretu.

Czy oglądanie rzeźby jest płatne? Nie. Most Karola to publiczna przeprawa piesza, dostępna bezpłatnie o każdej porze.

Jak znaleźć ją wśród innych posągów mostu? Stoi po południowej stronie mostu — spacer wzdłuż tej balustrady, z dowolnego końca, prowadzi wprost do niej, jako części nieprzerwanego rzędu barokowych rzeźb.