Rzeźba świętego Józefa na moście Karola

Rzeźba świętego Józefa (ang. Statue of Saint Joseph, Charles Bridge) to jedna z barokowych figur zdobiących most Karola w Pradze - stoi po południowej stronie mostu, niedaleko jego stołecznego, staromiejskiego końca. Przedstawia świętego Józefa z małym Jezusem, a obecna wersja rzeźby pochodzi z połowy XIX wieku, choć w tym samym miejscu na moście postacie o tym motywie pojawiały się już wcześniej.

Gdzie dokładnie na moście stoi ta rzeźba?

Figura znajduje się na południowej balustradzie mostu Karola, w części bliższej Staremu Miastu - współrzędne miejsca to 50.086364, 14.41189. Most Karola łączy Stare Miasto z Małą Straną i od wieków jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych przepraw w Europie Środkowej, a jego obie balustrady - północna i południowa - obsadzone są rzędem barokowych rzeźb świętych. Rzeźba świętego Józefa jest jedną z nich, ustawioną po stronie południowej.

Kogo przedstawia rzeźba?

Kompozycja pokazuje świętego Józefa trzymającego na ręku małego Jezusa - klasyczny, często powtarzany w sztuce sakralnej motyw opiekuna Świętej Rodziny. To jeden z popularniejszych tematów wśród rzeźb zdobiących most, obok licznych świętych patronów i scen biblijnych rozstawionych wzdłuż całej przeprawy.

Kto jest autorem obecnej rzeźby i kiedy powstała?

Obecną figurę wykonał Josef Max, praski rzeźbiarz działający w XIX wieku, a rzeźba stanęła na moście w 1854 roku. Powstała na zlecenie Josefa Bergmanna, praskiego kupca hurtowego, który sfinansował jej wykonanie. Max należał do grona artystów odpowiedzialnych za XIX-wieczne uzupełnienia i wymiany rzeźb na moście Karola, gdy część starszych, barokowych figur wymagała zastąpienia nowymi.

Co stało w tym miejscu wcześniej?

Zanim stanęła tu rzeźba Maxa, w tym samym miejscu od 1706 roku znajdowała się wcześniejsza figura o tym samym motywie - świętego Józefa z Dzieciątkiem - dłuta Jana Brokoffa, przedstawiciela znanej praskiej rodziny rzeźbiarskiej, która stworzyła wiele figur zdobiących most. Ta XVIII-wieczna rzeźba została jednak uszkodzona wskutek ostrzału - podobny los spotkał sąsiadującą z nią Pietę - i ostatecznie trafiła do lapidarium Muzeum Narodowego w Pradze, gdzie przechowywane są uszkodzone oryginały rzeźb zdjętych z mostu. Miejsce po niej zajęła w 1854 roku nowa figura autorstwa Josefa Maxa, którą można oglądać na moście do dziś.

Jak rzeźba wpisuje się w całość mostu Karola?

Most Karola zdobi łącznie około trzydziestu rzeźb i grup rzeźbiarskich, w większości barokowych, powstających głównie w XVII i XVIII wieku jako wotywne figury świętych fundowane przez mieszczan, zakony i możnych. Z czasem część oryginałów - zniszczonych przez czas, wilgoć czy zdarzenia takie jak ostrzał - zastępowano kopiami lub nowymi dziełami, tak jak stało się to z figurą świętego Józefa. Dzięki temu most stanowi swego rodzaju galerię rzeźby pod otwartym niebem, łączącą warstwy różnych epok - od najstarszych barokowych fundacji po XIX-wieczne uzupełnienia.

Najczęstsze pytania

Czy to ta sama rzeźba świętego Józefa, co przy Schodach Radnych na Hradczanach? Nie. To odrębna figura. Na Hradczanach, u podnóża Schodów Radnych, stoi inna, wcześniejsza (1714) barokowa rzeźba świętego Józefa o niepewnym autorstwie, przeniesiona tam w 1820 roku z placu Hradczańskiego. Opisywana tu rzeźba stoi na moście Karola, ma innego autora (Josef Max) i inną datę powstania (1854).

Kto sfinansował powstanie rzeźby na moście? Praski kupiec hurtowy Josef Bergmann, na którego zlecenie Josef Max wykonał figurę w 1854 roku.

Czy na moście stała wcześniej inna rzeźba świętego Józefa? Tak - od 1706 roku w tym samym miejscu stała figura dłuta Jana Brokoffa, uszkodzona później wskutek ostrzału i przeniesiona do lapidarium Muzeum Narodowego.

Po której stronie mostu stoi rzeźba? Po stronie południowej, bliżej staromiejskiego końca mostu Karola.

Ile rzeźb w sumie zdobi most Karola? Około trzydzieści, w większości barokowych, powstających od XVII do XIX wieku.