Sint-Jozefskerk (Wezembeek-Oppem)

Sint-Jozefskerk to modernistyczny kościół parafialny w Wezembeek-Oppem, gminie na wschodnich obrzeżach Brukseli, w prowincji Brabancja Flamandzka. Świątynia stoi w centrum dzielnicy Schone Lucht (znanej też jako Bel Air), w tak zwanym Residentiepark – reprezentacyjnym kwartale willowym, który powstał tu w połowie XX wieku.

Skąd wzięła się ta świątynia?

Po drugiej wojnie światowej Wezembeek-Oppem przeżywało szybki rozwój demograficzny. Zabudowa dzielnicy Kapelleveld, znanej lokalnie jako Schone Lucht albo Bel Air, przyciągnęła nowych mieszkańców, w dużej części francuskojęzycznych. Dla tej rosnącej społeczności najpierw urządzono tymczasową kaplicę na rogu Oppemlaan i Schone Luchtlaan – prowizoryczne rozwiązanie, które miało wystarczyć do czasu wybudowania właściwego kościoła.

Decyzja o budowie stałej świątyni zapadła pod koniec lat 40. W 1949 roku zaproszono architekta Roberta Schuitena, by zaprojektował nowy kościół wraz z zakrystią w tworzącym się właśnie "burżuazyjnym centrum" osiedla Residentiepark. Prace budowlane ruszyły w 1956 roku, a kościół oddano do użytku w 1957 roku – od razu jako w pełni ukształtowaną, modernistyczną parafialną świątynię, a nie prowizoryczny obiekt tymczasowy.

Jak wygląda otoczenie kościoła?

Sint-Jozefskerk nie stoi w oderwaniu od reszty zabudowy – został pomyślany jako element większego, jednorodnego planu urbanistycznego z tamtej epoki. W bezpośrednim sąsiedztwie znalazły się domy jednorodzinne, sala parafialna, biblioteka oraz szkoła osiedlowa. Taki układ – kościół, szkoła, biblioteka i dom parafialny skupione wokół jednego placu – był typowym rozwiązaniem powojennego planowania nowych dzielnic mieszkaniowych w Belgii, gdzie starano się stworzyć samowystarczalne, kompaktowe centra lokalnej wspólnoty.

Dlaczego architektura ma tu znaczenie?

Autorem projektu jest Robert Schuiten, architekt działający w duchu modernizmu połowy XX wieku. Kościół powstał w okresie, gdy w Belgii i innych krajach Europy Zachodniej budowano wiele nowych świątyń o odważnych, nowoczesnych formach – odchodząc od tradycyjnych, neogotyckich wzorców na rzecz prostszych brył i nowych materiałów. Sint-Jozefskerk wpisuje się w ten nurt: powstała jako odpowiedź na konkretną, świeżo ukształtowaną potrzebę duszpasterską nowej dzielnicy, a nie jako kontynuacja dawnej parafii w historycznym centrum gminy.

Co warto wiedzieć, zwiedzając okolicę?

Kościół znajduje się we wschodniej części Wezembeek-Oppem, w spokojnej, zielonej dzielnicy willowej, z dala od głównego centrum administracyjnego gminy. To dobry punkt, jeśli ktoś interesuje się powojenną architekturą sakralną i urbanistyką przedmieść Brukseli – Schone Lucht/Bel Air to przykład zaplanowanego od podstaw osiedla z lat 50. XX wieku, gdzie kościół pełnił rolę centralnego punktu odniesienia dla nowej społeczności.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano Sint-Jozefskerk? Budowę rozpoczęto w 1956 roku, a kościół ukończono w 1957 roku.

Kto zaprojektował kościół? Architekt Robert Schuiten, zaproszony do tego zadania w 1949 roku.

Dlaczego powstał akurat w tym miejscu? Ze względu na powojenny napływ mieszkańców do nowo budowanej dzielnicy Kapelleveld/Schone Lucht (Bel Air), wcześniej obsługiwanej jedynie przez tymczasową kaplicę.

Co jeszcze znajduje się w pobliżu? Dom parafialny, biblioteka i szkoła osiedlowa, zaprojektowane jako część tego samego powojennego planu zagospodarowania dzielnicy.