Woluwe-Saint-Lambert cemetery

Cmentarz Woluwe-Saint-Lambert to nekropolia gminy Woluwe-Saint-Lambert (część aglomeracji brukselskiej), która fizycznie znajduje się poza jej granicami — na terenie sąsiedniej gminy Wezembeek-Oppem we Flamandzkim Brabancie, przy Lange Eikstraat. Ta administracyjna ciekawostka wynika z historii rozwoju samej Woluwe-Saint-Lambert, która z czasem po prostu wyczerpała miejsce na pochówki we własnych granicach.

Dlaczego cmentarz Woluwe-Saint-Lambert leży w innej gminie?

Odpowiedź kryje się w historii zagospodarowania terenu. Obecny cmentarz zastąpił starszą nekropolię — dawny cmentarz Woluwe-Saint-Lambert, który do dziś istnieje przy avenue du Dernier Repos, już w granicach samej gminy. Gdy miejsce na dawnym cmentarzu zaczęło się kończyć, władze gminne zdecydowały się na wykup gruntu pod nowy cmentarz poza jej terytorium. Teren nabyto na drodze wywłaszczenia z powodu użyteczności publicznej w sierpniu 1961 roku — za kwotę 5 043 200 franków belgijskich, czyli 100 franków za metr kwadratowy, od spadkobierców wdowy po Paulu Lippens-Orban. Gmina uzyskała prawo do korzystania z terenu od 1 marca 1962 roku, co pozwala datować powstanie obecnego cmentarza na początek lat 60. XX wieku.

Co można zobaczyć na cmentarzu?

Od momentu otwarcia cmentarz służy mieszkańcom Woluwe-Saint-Lambert jako miejsce pochówku, przejmując tę funkcję od przepełnionego starego cmentarza. Choć sam nowy cmentarz jest stosunkowo młody jak na standardy europejskich nekropolii, kontynuuje tradycję dbałości o formę nagrobków, znaną ze starszej części miejskiego dziedzictwa funeralnego. W obrębie cmentarzy związanych z Woluwe-Saint-Lambert (obu — starego i nowego) zarejestrowano szereg grobów wyróżniających się jakością dekoracji rzeźbiarskiej, w tym elementami wykonanymi z brązu. Tego rodzaju detale — zdobione obramowania grobów, rzeźbione elementy, metaloplastyka — są częstym motywem w brukselskich cmentarzach z przełomu XIX i XX wieku, a tradycja ta w pewnym stopniu przeniosła się także na nowszą nekropolię.

Czym różni się od starego cmentarza Woluwe-Saint-Lambert?

Warto nie mylić dwóch miejsc noszących podobną nazwę. Stary cmentarz przy avenue du Dernier Repos, wpisany do inwentarza dziedzictwa architektonicznego regionu brukselskiego, jest dziś przede wszystkim obiektem o wartości historycznej i artystycznej — spoczywają tam między innymi znane postacie lokalnej historii, a jego układ i nagrobki dokumentują rozwój sztuki sepulkralnej na przestrzeni dekad. Nowy cmentarz w Wezembeek-Oppem pełni natomiast funkcję czynnej nekropolii — to tu odbywają się współczesne pochówki mieszkańców gminy, mimo że formalnie leży na terenie sąsiedniej jednostki administracyjnej.

Najczęstsze pytania

Czy cmentarz Woluwe-Saint-Lambert jest ogólnodostępny dla zwiedzających? Jako cmentarz komunalny jest dostępny publicznie w standardowych godzinach otwarcia, tak jak inne cmentarze w regionie brukselskim.

Dlaczego gmina zdecydowała się na zakup terenu poza własnymi granicami? Bezpośrednią przyczyną był brak miejsca na dotychczasowym, starym cmentarzu przy avenue du Dernier Repos — rozwiązaniem stało się wywłaszczenie sąsiedniego gruntu w Wezembeek-Oppem w 1961 roku.

Czy na cmentarzu znajdują się zabytkowe nagrobki? Tak, wśród grobów związanych z nekropoliami Woluwe-Saint-Lambert zidentyfikowano przykłady cenione za jakość wykonania rzeźbiarskiego, w tym detale w brązie — choć najbardziej rozpoznawalne przykłady dawnej sztuki funeralnej wiążą się głównie ze starym cmentarzem przy avenue du Dernier Repos.

Jak dojechać na miejsce? Cmentarz znajduje się przy Lange Eikstraat w Wezembeek-Oppem, w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy Woluwe-Saint-Lambert, co czyni go łatwo dostępnym dla mieszkańców obu gmin.