Saint Nicholas church (Lomnice nad Popelkou)

Kościół św. Mikołaja stoi w centrum Lomnicy nad Popelką, miasteczka w kraju libereckim, u podnóża Podkrkonoszy. To rzymskokatolicka świątynia parafialna, orientowana tradycyjnie ołtarzem na wschód, wpisana na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej jako jeden z najbardziej rozpoznawalnych obiektów w panoramie miasta.

Jaka jest historia tego miejsca?

W tym samym miejscu stał kościół parafialny już w średniowieczu — pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1354 roku. Budowlę przebudowano w 1505 roku, jednak nie przetrwała ona kolejnego stulecia w niezmienionym kształcie: w 1590 roku spłonęła razem z dużą częścią miasta podczas wielkiego pożaru. Dwa lata później, w 1592 roku, na tym samym miejscu stanął nowy, murowany kościół z drewnianą wieżą dzwonną — ta konstrukcja służyła mieszkańcom Lomnicy blisko dwieście lat.

Dlaczego powstała nowa, barokowa świątynia?

Kościół z końca XVI wieku rozebrano w 1781 roku, gdy zdecydowano o budowie okazalszej, murowanej budowli w duchu późnego baroku. Kamień węgielny pod nową świątynię położono 13 czerwca 1781 roku według projektu architekta Antona Teimera. Już rok później, w 1782 roku, rozpoczęto prace nad ołtarzem, oknami i amboną, a sam kościół poświęcono w dniu św. Wacława. W kolejnych latach, między 1783 a 1785 rokiem, dokończono rzeźbioną dekorację ołtarza, ambonę pokryto marmurem, a do wnętrza trafiły organy — od tego czasu bryła kościoła zasadniczo się nie zmieniła.

Co zniszczył pożar z 1849 roku?

Kolejna katastrofa dotknęła kościół w 1849 roku, gdy wielki pożar strawił znaczną część Lomnicy. Ogień poważnie uszkodził świątynię — zawaliła się część sklepienia, zniszczeniu uległo wyposażenie wnętrza, a z budowli ocalały właściwie tylko zewnętrzne mury. Odbudowa zajęła kolejne trzy lata, jednak fasada frontowa, która zawaliła się w czasie pożaru, nigdy nie odzyskała swojego pierwotnego, barokowego przepychu — obecny wygląd elewacji jest więc już powojennym, uproszczonym rozwiązaniem.

Jak dotrzeć i co warto zobaczyć?

Kościół stoi w samym centrum Lomnicy nad Popelką, w pobliżu głównego rynku, dzięki czemu łatwo dotrzeć do niego pieszo z każdego miejsca w miasteczku. Lomnica leży w kraju libereckim, u wrót Karkonoszy, więc wizytę przy kościele warto połączyć ze zwiedzaniem pobliskiego centrum miasta i wypadem w góry. Sam budynek, choć po odbudowie prostszy niż pierwotny barokowy projekt, wciąż pozostaje najważniejszym punktem orientacyjnym w panoramie Lomnicy i najstarszym śladem historii miasta sięgającej XIV wieku.

Najczęstsze pytania

Od kiedy istnieje kościół w tym miejscu? Pierwsza wzmianka o kościele parafialnym na tym miejscu pochodzi z 1354 roku, choć obecna budowla powstała dopiero w latach 1781–1785.

Dlaczego obecny kościół różni się od pierwotnego projektu? Ponieważ pożar w 1849 roku zniszczył fasadę i część sklepienia, a odbudowa po 1852 roku nie przywróciła świątyni pierwotnego, bogatszego wyglądu.

Kto zaprojektował obecny, barokowy kościół? Budowlę wzniesiono według projektu architekta Antona Teimera, a kamień węgielny położono w 1781 roku.

Czy to jedyny kościół, jaki stał w tym miejscu? Nie — wcześniej istniały tu kolejno kościół średniowieczny (od 1354, przebudowany w 1505) oraz kościół z 1592 roku, zanim w 1781 roku rozpoczęto budowę obecnej świątyni.