Church of Saint Bartolomew

Kościół św. Bartłomieja w Bradzie to niewielka świątynia stojąca u podnóża skalistego wzgórza Brada, w miejscu, gdzie w XIII wieku wznosił się gród. Wieś Brada leży na północ od Jičína, w regionie znanym przede wszystkim z pobliskich Skał Prachowskich, i to właśnie skromny, wiejski kościółek jest jednym z niewielu materialnych śladów po średniowiecznym osadnictwie w tej okolicy.

Gdzie stoi kościół w Bradzie?

Świątynia znajduje się w samym sercu wsi Brada, tuż przy dawnym miejscu grodziska na skalistym wzniesieniu. Charakterystycznym elementem założenia jest wolno stojąca, drewniana dzwonnica o prostym, graniastym kształcie, usytuowana u podnóża sąsiedniego wzgórza zwanego Baba. Taki układ – murowany kościół i osobna drewniana dzwonnica – jest typowy dla wielu wiejskich świątyń w Czechach i nadaje miejscu specyficzny, malowniczy charakter.

Jaka jest historia kościoła świętego Bartłomieja?

Najstarsza pisemna wzmianka o kościele pochodzi z 1371 roku, jednak sama budowla powstała wcześniej, prawdopodobnie około 1300 roku – a więc u progu XIV wieku. Przez kolejne stulecia świątynia była wielokrotnie przebudowywana: ślady zmian architektonicznych pochodzą z XVII i XIX wieku. Decydująca przebudowa miała miejsce w 1814 roku i to właśnie wtedy kościół otrzymał kształt, który w dużej mierze zachował do dziś. Tak długa, nieprzerwana historia – sięgająca ponad siedmiu wieków wstecz – czyni Bradę jednym ze starszych miejsc kultu w regionie jičińskim.

Jak wygląda architektura kościoła?

Bryła kościoła oparta jest na planie prostokątnym, z wielobocznym prezbiterium dobudowanym od strony wschodniej – to klasyczne rozwiązanie dla wiejskich kościołów orientowanych, czyli zwróconych ołtarzem ku wschodowi. Całość przykrywa wysoki, dwuspadowy dach kryty blachą miedzianą, który dobrze widać już z pewnej odległości i stanowi jeden z rozpoznawalnych elementów krajobrazu wsi. Wnętrze ma układ halowy, trójnawowy, co nadaje kościołowi przestronności mimo niewielkich, wiejskich rozmiarów. Osobno stojąca drewniana dzwonnica, wspomniana wyżej, dopełnia całego założenia i wskazuje na starszą, ludową tradycję budowlaną regionu.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Brada leży w bezpośrednim sąsiedztwie Skał Prachowskich (Prachovské skály) – jednego z najbardziej znanych rezerwatów skalnych w Czechach, chętnie odwiedzanego przez turystów pieszych i wspinaczy. Sam kościół, choć niewielki, bywa wymieniany jako jeden z punktów na trasie wycieczek po okolicach Jičína i Prachovských skał, dzięki czemu można go łatwo połączyć ze zwiedzaniem skalnego labiryntu.

Najczęstsze pytania

Skąd pochodzi nazwa kościoła? Świątynia nosi wezwanie świętego Bartłomieja, apostoła, patrona licznych wiejskich kościołów w Europie Środkowej.

Kiedy powstał kościół w Bradzie? Budowlę wzniesiono prawdopodobnie około 1300 roku, a pierwsza pisemna wzmianka o niej pochodzi z 1371 roku.

Czy kościół był przebudowywany? Tak – najważniejsza przebudowa miała miejsce w 1814 roku, wcześniejsze zmiany architektoniczne datuje się na XVII wiek.

Czy przy kościele stoi osobna dzwonnica? Tak, kościół posiada wolno stojącą, drewnianą dzwonnicę o prostym, graniastym kształcie, usytuowaną u podnóża wzgórza Baba.

Co znajduje się w pobliżu? Najbliższą, znaną atrakcją turystyczną są Skały Prachowskie, popularny cel wycieczek pieszych w regionie jičińskim.