Saint James the Greater church

Kościół św. Jakuba Większego stoi w Metličanach, historycznej części Nowego Bydżova we wschodnich Czechach, i należy do najciekawszych barokowych budowli tego regionu. Jednonawowa, murowana świątynia została wzniesiona w latach 1768–1775 według projektu Františka Kernera, architekta z Hradca Králové, który miał opierać się na wcześniejszych planach przypisywanych Kiliánowi Ignácowi Dientzenhoferowi — jednemu z najbardziej cenionych twórców czeskiego baroku. Inwestorem budowy byli benedyktyni z klasztorów w Břevnovie i Broumově, którzy posiadali pobliski majątek Sloupno; samodzielna lokalna parafia powstała tu jednak dopiero w 1786 roku.

Jak dotrzeć?

Kościół znajduje się w Metličanach, dzielnicy Nowego Bydżova, łatwo dostępnej z centrum miasta pieszo lub rowerem. Nowy Bydżov leży przy trasach łączących Hradec Králové z Jičínem, więc dojazd samochodem z obu tych miast zajmuje zwykle około 20–30 minut. Współrzędne obiektu to 50.24239, 15.50887 — warto wpisać je bezpośrednio do nawigacji, ponieważ sam kościół stoi nieco na uboczu głównych ulic miasta.

Co zobaczysz?

Bryła kościoła jest klasycznym przykładem prowincjonalnego baroku: jednonawowe wnętrze zbudowano na osi wschód-zachód, z czworoboczną prezbiterium od strony wschodniej i fasadą flankowaną dwiema niskimi wieżami od zachodu. Taki układ — skromniejszy niż w wielkich miejskich świątyniach, ale zachowujący typowe dla epoki proporcje i symetrię — sprawia, że budynek dobrze reprezentuje architekturę sakralną małych czeskich miasteczek XVIII wieku.

Największą niespodzianką dla odwiedzających jest wystrój wnętrza. Pierwotne, starsze malowidła sufitowe zastąpiono w 1898 roku nowym cyklem autorstwa miejscowego malarza Ludvíka Nejedlego. W głównej nawie umieścił on scenę Przemienienia Pańskiego na górze Tabor, z Chrystusem ukazującym się apostołom Piotrowi, Jakubowi i Janowi — motyw szczególnie stosowny dla świątyni noszącej wezwanie św. Jakuba. W kopule prezbiterium namalował z kolei postacie starotestamentowych patriarchów: Noego, Abrahama, Izaaka i Jakuba, tworząc spójny program ikonograficzny łączący Stary i Nowy Testament.

Od 2008 roku w przestrzeniach kościoła działa Galeria św. Jakuba, dzięki czemu obiekt pełni dziś podwójną funkcję — sakralną i wystawienniczą. To rzadkie połączenie sprawia, że zwiedzanie wnętrza można łączyć z oglądaniem prezentowanych tu ekspozycji, co czyni wizytę ciekawszą niż w przypadku typowego, zamkniętego na co dzień kościoła wiejskiego.

Kiedy przyjechać?

Wnętrze z malowidłami najlepiej ogląda się w dzień, przy naturalnym świetle wpadającym przez okna nawy — warto zaplanować wizytę na godziny przedpołudniowe lub wczesne popołudnie. Ponieważ w budynku mieści się galeria, godziny otwarcia mogą być powiązane z jej harmonogramem wystaw, dlatego przed dłuższą podróżą warto sprawdzić aktualne informacje lokalnie, np. na miejscu w Nowym Bydżovie. Okolica Metličan sprawdza się też jako punkt na krótki spacer po historycznej części miasta, niezależnie od pory roku.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi kościół św. Jakuba Większego? W Metličanach, historycznej dzielnicy Nowego Bydżova we wschodnich Czechach, pod współrzędnymi 50.24239, 15.50887.

Kto zaprojektował świątynię? Budowę w latach 1768–1775 poprowadził architekt František Kerner z Hradca Králové, opierając się prawdopodobnie na wcześniejszych planach Kiliána Ignáca Dientzenhofera.

Co jest największą atrakcją wnętrza? Malowidła Ludvíka Nejedlego z 1898 roku — scena Przemienienia Pańskiego w nawie głównej oraz wizerunki biblijnych patriarchów w kopule prezbiterium.

Czy w kościele można zobaczyć coś poza wnętrzem sakralnym? Tak — od 2008 roku działa tu Galeria św. Jakuba, więc wizytę można połączyć z oglądaniem bieżących wystaw.