Saints Wenceslaus and Stanislaus church

Kościół Świętych Wacława i Stanisława w Měníku stoi w samym centrum niewielkiej wsi Měník, w powiecie Hradec Králové na wschodzie Czech. To drewniana świątynia, która razem z sąsiadującą dzwonnicą i murem otaczającym przykościelny cmentarz tworzy zabytkowy zespół chroniony jako pomnik kultury Republiki Czeskiej. Dla podróżujących po regionie to jeden z ciekawszych przykładów ludowego drewnianego budownictwa sakralnego w Czechach, spotykany rzadziej niż murowane kościoły wiejskie.

Jaka jest historia kościoła w Měníku?

Historia miejsca sięga znacznie dalej niż obecna budowla. Pierwszy, gotycki jeszcze kościół pod wezwaniem św. Wacława istniał w Měníku już w 1384 roku i przez stulecia służył okolicznej społeczności. Gdy drewniana konstrukcja podupadła, w 1686 roku wzniesiono na jej miejscu nowy kościół – właśnie ten, który stoi tu do dziś. Zbudowano go z tzw. trhanic, czyli desek uzyskiwanych przez wzdłużne rozłupywanie pni drzew, a nie ich przecinanie piłą. Przy tej samej okazji do patrona świątyni dodano drugie wezwanie – św. Stanisława, stąd dzisiejsza nazwa kościoła.

Kolejnym ważnym momentem w dziejach budowli był rok 1730, kiedy przeprowadzono jej remont. Prawdziwą zmianę wizerunku przyniósł jednak koniec XVIII wieku. W związku z zaostrzonymi wówczas przepisami przeciwpożarowymi drewniane ściany kościoła pokryto grubą warstwą tynku. W efekcie z zewnątrz budynek sprawia dziś wrażenie murowanego, mimo że jego konstrukcja pozostaje w całości drewniana.

Jak wygląda architektura i wnętrze kościoła?

Kościół w Měníku jest budowlą trójnawową, wzniesioną w 1686 roku z drewnianych trhanic – technika ta była typowa dla ludowego budownictwa sakralnego tego regionu Czech i dziś należy do rzadziej spotykanych. We wnętrzu zachowały się malowidła przedstawiające cykl sceniczny związany ze św. Wacławem, a całość wystroju noszą cechy baroku ludowego – prostszej, bardziej surowej odmiany baroku, jaką rozwijano na wsiach, w odróżnieniu od bogato zdobionych kościołów miejskich.

Co warto wiedzieć o dzwonnicy obok kościoła?

Nieodłącznym elementem zespołu jest stojąca w pobliżu drewniana dzwonnica o planie wieloboku, pochodząca z 1689 roku – a więc wzniesiona zaledwie kilka lat po samym kościele. Podobnie jak świątynia, dzwonnica jest w całości drewniana i objęta ochroną konserwatorską razem z kościołem i murem cmentarnym.

Czy kościół w Měníku pełni dziś funkcję religijną?

Tak, obiekt nadal służy celom liturgicznym. Funkcjonuje jako kościół filialny rzymskokatolickiej parafii należącej do dekanatu w Novým Bydžovie, nie jest więc samodzielną parafią, lecz podlega opiece duszpasterskiej z sąsiedniego miasta.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? W centrum wsi Měník, w powiecie Hradec Králové, na wschodzie Czech.

Z czego zbudowany jest kościół w Měníku? Z trhanic – desek uzyskiwanych przez wzdłużne rozłupywanie drewnianych pni, a nie przecinanie ich piłą. Od końca XVIII wieku ściany pokrywa tynk, dlatego z zewnątrz budynek wygląda jak murowany.

Czy to najstarszy kościół w tym miejscu? Obecna budowla pochodzi z 1686 roku, ale wcześniejszy, gotycki kościół pod tym samym wezwaniem istniał w Měníku już w 1384 roku.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, razem z drewnianą dzwonnicą z 1689 roku i murem cmentarnym tworzy zespół chroniony jako pomnik kultury Republiki Czeskiej.

Czy można zwiedzić wnętrze? Kościół pełni funkcję czynnego kościoła filialnego parafii z dekanatu Nový Bydžov – dostępność wnętrza zależy od harmonogramu nabożeństw i nie jest tu podawana ze względu na brak potwierdzonych, aktualnych informacji.