Military cemetery in Komárov

Wojskowy cmentarz w Komárově to niewielka, ale poruszająca nekropolia z czasów wojny austro-pruskiej, położona na skraju lasu przy osadzie Komárov, część gminy Nechanice w kraju hradeckim. Miejsce to kryje groby setek żołnierzy, którzy zginęli w wyniku jednej z największych batalii XIX wieku w Europie Środkowej – bitwy pod Hradcem Králové.

Skąd pochodzi ten cmentarz?

Cmentarz powstał w bezpośrednim następstwie starcia wojsk austriackich, pruskich i saskich, do którego doszło 3 lipca 1866 roku w rejonie Hradca Králové. Po zakończeniu walk armia pruska zorganizowała w Nechanicach i okolicznych wsiach prowizoryczną sieć szpitali polowych – siedem dla ciężko rannych i trzynaście dla rannych lżej. Trafiło do nich łącznie 2746 żołnierzy. Mimo opieki medycznej wielu z nich nie przeżyło odniesionych obrażeń: zmarło 246 Austriaków, 118 Sasów i 201 Prusaków. Właśnie ich pochowano na polu przy dawnej nechanickiej bażantnicy, w miejscu, które do dziś nosi nazwę wojskowego cmentarza w Komárově.

Kto zajął się urządzeniem i opieką nad cmentarzem?

Nekropolię ufundował i godnie zagospodarował rząd saski – co jest nietypowe, bo najczęściej takie miejsca powstawały z inicjatywy władz kraju, na którego terytorium doszło do walk. Po latach opiekę nad cmentarzem przejął hrabia Jan Harrach, a później zajmowali się nim ochotniczy strażacy z Nechanic oraz pracownicy miejscowej poczty. Obecnie nad stanem obiektu czuwa lokalne stowarzyszenie zajmujące się zachowaniem pamiątek po wojnie 1866 roku. Kamienne elementy nekropolii przeszły renowację w 2005 roku, dzięki czemu inskrypcje i detale są dobrze widoczne.

Jak duży jest cmentarz i ile osób tu spoczywa?

Powierzchnia cmentarza wynosi 360 metrów kwadratowych – to niewiele, ale na tak małym obszarze pochowano aż 565 żołnierzy trzech armii. Taka gęstość pochówków była typowa dla cmentarzy wojennych powstających w pośpiechu po wielkich bitwach XIX wieku, kiedy liczba ofiar wielokrotnie przewyższała możliwości standardowych nekropolii.

Co jeszcze można zobaczyć w okolicy?

Nieopodal, w tak zwanych Štrosových sadech, stoją cztery pomniki oznaczone numerami od 77 do 80, poświęcone pamięci austriackich i pruskich oficerów, którzy polegli w tym rejonie. Cmentarz i pomniki są przystankami na trasie ścieżki edukacyjnej poświęconej bitwie z 1866 roku, która prowadzi przez pola i lasy wokół Nechanic, łącząc kluczowe miejsca związane z tamtymi wydarzeniami.

Jak dojechać na miejsce?

Cmentarz leży na skraju lasu, w pobliżu terenu dawnej bażantnicy, w niewielkiej odległości od drogi łączącej Nechanice z sąsiednimi wsiami. Najprościej dotrzeć tu drogą asfaltową z Nechanic, a ostatni odcinek pokonać leśną ścieżką. Trasa nie jest oznakowana jako trudna i nadaje się na spokojny, kilkukilometrowy spacer połączony ze zwiedzaniem innych pamiątek bitwy 1866 roku.

Najczęstsze pytania

Z jakiego wydarzenia historycznego wywodzi się ten cmentarz? Z bitwy pod Hradcem Králové (3 lipca 1866), jednej z decydujących batalii wojny austro-pruskiej – żołnierze pochowani tutaj zmarli w szpitalach polowych urządzonych po walkach w Nechanicach i okolicy.

Ile osób jest pochowanych na cmentarzu w Komárově? 565 żołnierzy – 246 Austriaków, 118 Sasów i 201 Prusaków, zmarłych z ran odniesionych w bitwie.

Kto obecnie opiekuje się cmentarzem? Lokalne stowarzyszenie zajmujące się ochroną pamiątek po wojnie 1866 roku; kamienne elementy odnowiono w 2005 roku.

Czy w pobliżu są inne pamiątki związane z bitwą? Tak – w Štrosových sadech stoją cztery ponumerowane pomniki oficerów, a całość wpisuje się w trasę ścieżki edukacyjnej poświęconej bitwie 1866 roku.