Socha świętego Jana Chrzciciela w Lubnie

Socha świętego Jana Chrzciciela w Lubnie to barokowa rzeźba z piaskowca, stojąca we wsi Lubno — części miasta Nechanice w powiecie Hradec Králové. Figura pochodzi z pierwszej połowy XVIII wieku i jest osadzona bezpośrednio nad murowaną cembrowiną dawnej studni, co czyni ją jednym z bardziej nietypowych zabytków tego typu w regionie.

Jak wygląda ta figura?

Święty Jan Chrzciciel przedstawiony jest w tradycyjnej ikonografii — obok jego prawej strony leży baranek, atrybut nawiązujący do biblijnego "Baranka Bożego". Postać stoi na graniastym cokole, którego boki zdobią ornamenty w formie wolut, a całość wieńczy profilowany gzyms. Na froncie cokołu wyrzeźbiono płaskorzeźbiony herb — złączone herby rodów Schaffgotsch i Waldstein, fundatorów pomnika. Poniżej herbu widnieje wykuty napis w starej czeszczyźnie: "Orodug za nás / Swatý Jene / Křtiteli" ("Módl się za nas, święty Janie Chrzcicielu"), typowy dla barokowych inskrypcji wotywnych tamtego okresu.

Dlaczego stoi akurat nad studnią?

Cokół z figurą osadzony jest w obrębie niewielkiej cembrowiny o kwadratowym rzucie, z gładkimi ścianami i piaskowcowym obramowaniem górnej krawędzi — czyli w praktyce nad dawną studnią wiejską. Takie połączenie sakralnej rzeźby z użytkowym źródłem wody było w XVIII-wiecznych Czechach spotykane, choć rzadziej niż samodzielnie stojące kapliczki czy słupy przydrożne — woda uchodziła za dar, nad którym warto było umieścić patrona proszącego o opiekę.

Skąd wzięła się ta figura w Lubnie?

Zgodnie z lokalną tradycją socha nie powstała pierwotnie dla Lubna — została przeniesiona z terenu nieistniejącego już zamku w pobliskiej Sadowej. Fundatorami byli przedstawiciele sprzymierzonych rodów Schaffgotsch i Waldstein, których herb do dziś widnieje na cokole. Po zniknięciu zamkowej rezydencji rzeźba znalazła nowe miejsce we wsi, gdzie pełni funkcję lokalnego punktu orientacyjnego i obiektu kultu przydrożnego.

Jaki ma status ochrony?

Socha wraz ze studnią jest od 3 maja 1958 roku wpisana na listę nieruchomych zabytków kultury Republiki Czeskiej. To ochrona obejmująca cały zespół — samą rzeźbę, cokół z herbem i inskrypcją oraz murowaną cembrowinę studni jako jedną, nierozdzielną całość.

Czy warto tu zajrzeć?

Lubno leży na uboczu głównych szlaków turystycznych, ale dla osób interesujących się barokową rzeźbą sakralną i drobnymi zabytkami czeskiej wsi to ciekawy przystanek — szczególnie w połączeniu ze zwiedzaniem samych Nechanic, które oferują własny zamek i historyczne centrum. Figura znajduje się w otwartej przestrzeni wsi, dostępna do oglądania bez ograniczeń.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi socha świętego Jana Chrzciciela? We wsi Lubno, będącej częścią miasta Nechanice w powiecie Hradec Králové, w północno-wschodnich Czechach.

Z jakiego okresu pochodzi rzeźba? Z pierwszej połowy XVIII wieku, w stylu barokowym.

Z jakiego materiału jest wykonana? Z piaskowca — zarówno sama figura, jak i cokół oraz obramowanie studni.

Kto ufundował pomnik? Przedstawiciele sprzymierzonych rodów Schaffgotsch i Waldstein, których herb widnieje na froncie cokołu.

Skąd pochodzi ta socha? Według tradycji została przeniesiona z nieistniejącego już zamku w pobliskiej Sadowej.

Czy socha jest objęta ochroną zabytkową? Tak, od 3 maja 1958 roku figura wraz ze studnią figuruje jako nieruchomy zabytek kultury Republiki Czeskiej.

Co przedstawia napis na cokole? Starodawny czeski tekst "Orodug za nás / Swatý Jene / Křtiteli", czyli prośbę o wstawiennictwo świętego Jana Chrzciciela.