Ros De Saint-Crod

Ros de Saint-Crod to jaskinia w gminie Les Eyzies, w departamencie Dordogne, wpisująca się w ciąg stanowisk prehistorycznych doliny Vézère. Nazwa ta jest starszym, alternatywnym zapisem miejsca znanego dziś częściej jako Roc de Saint-Cirq — a wśród mieszkańców i przewodników jako Grotte du Sorcier, czyli Jaskinia Czarownika. Znajduje się w skalnym urwisku nad dawną wsią Saint-Cirq, pomiędzy Les Eyzies a Le Bugue, w samym sercu doliny, którą UNESCO wpisało na listę światowego dziedzictwa jako "Prehistoryczne stanowiska i jaskinie naskalne doliny Vézère".

Gdzie dokładnie leży ta jaskinia?

Do 31 grudnia 2018 roku obiekt administracyjnie należał do niezależnej gminy Saint-Cirq. Od 1 stycznia 2019 roku, po fuzji kilku gmin, wieś Saint-Cirq stała się częścią większej gminy Les Eyzies. To ważne rozróżnienie — Ros de Saint-Crod nie ma nic wspólnego z innymi znanymi stanowiskami tego samego obszaru, takimi jak schronienie Laugerie-Basse czy jaskinia Grotte du Grand Roc, leżące bliżej centrum miasteczka Les Eyzies. To odrębne, oddalone od siebie miejsca, mimo wspólnej gminy i wspólnego kontekstu doliny Vézère.

Co odkryto w tym miejscu?

Niewielkie, częściowo zawalone schronisko skalne przebadali w latach 1935–1936 archeolodzy pod kierunkiem Kiddera, odsłaniając sekwencję warstw ze środkowego magdalenienu — bez charakterystycznych dla późniejszych faz harpunów kościanych. Wśród znalezisk wyróżnia się rzeźba żółwia wykonana w pełnej plastyce — motyw wyjątkowy jak na sztukę górnego paleolitu, dziś prezentowany w zbiorach Musée National de Préhistoire w Les Eyzies.

Prawdziwą sławę miejscu przyniosło jednak inne odkrycie. W 1952 roku na ścianach skalnych ujawniono ryty datowane na solutrejczyk i magdalenien — przedstawiają żubry, konie i koziorożce, a także znaki geometryczne. Najbardziej rozpoznawalnym motywem jest jednak ludzka postać nazwana Czarownikiem (le Sorcier), od której jaskinia wzięła swą turystyczną nazwę. Wiek tych rytów szacuje się na około 17 tysięcy lat.

Czy można to miejsce zwiedzać?

Obiekt figuruje na liście zabytków historycznych od 19 listopada 1958 roku, a od 1979 roku stanowi część wpisu UNESCO obejmującego prehistoryczne stanowiska doliny Vézère. W listopadzie 2024 roku został wykupiony przez francuskie państwo (Ministerstwo Kultury). Od tego czasu jaskinia pozostaje zamknięta dla zwiedzających na czas nieokreślony — termin ponownego otwarcia nie został jeszcze ogłoszony. Planując wizytę w regionie, warto to sprawdzić bezpośrednio u lokalnych biur turystycznych, zanim uwzględni się to miejsce w trasie.

Najczęstsze pytania

Czy Ros de Saint-Crod i Roc de Saint-Cirq to to samo miejsce? Tak. Ros de Saint-Crod to starszy wariant nazwy tego samego stanowiska, znanego również jako Grotte de Saint-Cirq lub Grotte du Sorcier.

Czy jaskinia jest teraz otwarta dla turystów? Nie. Od 2024 roku, po przejęciu przez francuskie Ministerstwo Kultury, obiekt jest zamknięty na czas nieokreślony.

Czym różni się to miejsce od Laugerie-Basse i Grotte du Grand Roc? To trzy odrębne stanowiska w gminie Les Eyzies. Ros de Saint-Crod leży w oddalonym o kilka kilometrów Saint-Cirq i wyróżnia się rytami z motywem Czarownika, podczas gdy Laugerie-Basse i Grand Roc to inne schroniska i jaskinie bliżej centrum Les Eyzies.

Dlaczego to miejsce jest ważne dla archeologii? Dzięki warstwom środkowego magdalenienu i rzadkiej rzeźbie żółwia, a przede wszystkim dzięki rytom naskalnym z Czarownikiem, stanowisko należy do kluczowych punktów badawczych doliny Vézère i całego światowego dziedzictwa UNESCO w tym regionie.