Pohled Castle

Zamek Pohled stoi nad prawym brzegiem rzeki Sázavy w miejscowości Pohled, do której należy osada Rouštany, kilka kilometrów na wschód od Havlíčkova Brodu, na Wysoczyźnie Czesko-Morawskiej.

Skąd wziął się zamek w Pohledzie?

Miejsce to nie zaczynało swojej historii jako siedziba szlachecka, lecz jako klasztor. W drugiej połowie XIII wieku możny ród Smila z Lichtenburka, który zbił fortunę na wydobyciu srebra w okolicach Jihlavy i Brodu, doprowadził do założenia żeńskiego klasztoru cysterek pod wezwaniem Doliny Najświętszej Marii Panny (niem. Frauenthal). Grunt pod fundację otrzymały trzy córki Vítka z Klokot, szlachcica związanego z południowymi Czechami, które zamierzały poświęcić się życiu zakonnemu. Pierwsza pisemna wzmianka o samej osadzie pochodzi z 1265 roku, kiedy dokument arcydiakona kurzymskiego mówi o położeniu kamienia węgielnego pod kościół parafialny.

Co przetrwał klasztor w ciągu wieków?

Losy klasztoru nie były spokojne. Za panowania Ottona Brandenburskiego, który w drugiej połowie XIII wieku rościł sobie prawa do korony czeskiej, zabudowania splądrowały wojska, a odbudowę ukończono dopiero po 1300 roku. Kolejny cios przyszedł w 1329 roku, gdy wciąż drewniany klasztor spłonął doszczętnie. Odbudowa, tym razem prawdopodobnie już w murowanej, kamiennej formie, trwała blisko dwadzieścia lat i zakończyła się około 1351 roku. Przez kolejne stulecia klasztor funkcjonował jako ośrodek życia zakonnego cysterek w regionie.

Dlaczego klasztor przestał istnieć?

Kres wielowiekowej historii zakonnej przyniosły reformy józefińskie. 20 marca 1782 roku, jak dokładnie odnotowano, o godzinie jedenastej przed południem klasztor został skasowany na mocy dekretu cesarza Józefa II. W Pohledzie utworzono wówczas parafię, a same zabudowania służyły jeszcze przez dziesięć lat karmelitankom, zanim ostatecznie opuszczono je jako wspólnotę zakonną. Ponieważ początkowo nikt nie był zainteresowany zakupem skasowanego majątku, wynajęto go Jsztowi z Jihlavy, który uruchomił w dawnych murach fabrykę sukna.

Jak klasztor stał się zamkiem?

Przełom nastąpił w 1807 roku, gdy całe panství Pohled wraz z Termesivami i Rouštanami nabył za 230 050 złotych reńskich hrabia Josef z Unwerthu, którego rodowa siedziba znajdowała się w Mníšku pod Brdy. To właśnie on przekształcił dawny klasztor w rezydencję pałacową, nadając kompleksowi charakter, jaki w dużej mierze zachował się do dziś jako barokowy zespół zamkowy powstały z przebudowy średniowiecznego klasztoru.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Zamek Pohled to przede wszystkim opowieść o transformacji – z warownego klasztoru cysterek, przez okres przemysłowy, po arystokratyczną rezydencję. Zwiedzający odnajdą tu warstwy historii sięgające XIII wieku, a malownicze położenie nad Sázavą czyni to miejsce dogodnym punktem na trasie wycieczek po okolicach Havlíčkova Brodu i Wysoczyzny Czesko-Morawskiej.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Pohled był pierwotnie klasztorem? Tak, kompleks powstał z przebudowy żeńskiego klasztoru cysterek założonego w XIII wieku, poświęconego Dolinie Najświętszej Marii Panny.

Kiedy klasztor przestał funkcjonować jako wspólnota zakonna? Skasowano go 20 marca 1782 roku w ramach reform józefińskich, choć karmelitanki mieszkały w budynku jeszcze przez kolejną dekadę.

Kto przekształcił klasztor w zamek? Hrabia Josef z Unwerthu, który nabył całe panství w 1807 roku i nadał zabudowaniom formę rezydencji pałacowej.

Gdzie dokładnie znajduje się zamek? Nad prawym brzegiem Sázavy w miejscowości Pohled, obejmującej także osadę Rouštany, w powiecie Havlíčkův Brod.