Jezdecká socha Jana Žižky w Přibyslavi

Jezdecká socha Jana Žižky z Trocnova stoi w Přibyslavi, w niewielkim regionalnym mieście w kraju Vysočina, na południe od miejscowego zamku, w parku wznoszącym się nad rzeką Sázavą. To jeden z niewielu pomników poświęconych temu husyckiemu wodzowi poza Pragą, a jego obecność w tym akurat miejscu nie jest przypadkowa — to właśnie pod Přibyslaví Žižka zmarł w 1424 roku, w trakcie prowadzonego oblężenia miasta.

Kto stworzył pomnik i kiedy powstał?

Autorem rzeźby jest czeski rzeźbiarz Bohumil Kafka, ten sam artysta, który zaprojektował monumentalny posąg Žižki wieńczący wzgórze Vítkov w Pradze — jeden z największych pomników konnych na świecie. Zlecenie na wykonanie mniejszej wersji dla Přibyslavi Kafka otrzymał w 1931 roku, a sam pomnik powstał w 1935 roku. Przibysławska statua uchodzi za jeden z mniejszych modeli, jakie rzeźbiarz stworzył w ramach pracy nad postacią Žižki.

Jak wygląda i jak duży jest pomnik?

Rzeźba przedstawia Žižkę dosiadającego konia, w pełnym rynsztunku husyckiego wojownika. Pomnik mierzy 290 cm wysokości i 300 cm długości — dla porównania praski pomnik na Vítkově ma aż 9 m wysokości i 9,6 m długości, co pokazuje, jak kameralna w skali jest wersja z Přibyslavi. Mimo mniejszych rozmiarów Kafka przyłożył się do szczegółów z taką samą starannością: podczas prac konsultował się ze specjalistami w sprawie rasy konia, historycznego stroju i uzbrojenia oraz wyglądu końskiej uprzęży, tworząc po drodze kilka mniejszych modeli przygotowawczych.

Jaki jest związek Žižki z Přibyslaví?

Jan Žižka, jeden z najskuteczniejszych dowódców wojskowych epoki, wsławiony podczas wojen husyckich (1419–ok. 1434), zginął właśnie w okolicach Přibyslavi. To wydarzenie sprawiło, że miasto stało się naturalnym miejscem upamiętnienia jego postaci — w odróżnieniu od Pragi, gdzie pomnik na Vítkově wiąże się przede wszystkim z husycką bitwą stoczoną na tym wzgórzu w 1420 roku, przibysławska statua odnosi się bezpośrednio do miejsca śmierci wodza.

Czy pomnik był konserwowany?

Tak, statua przechodziła prace konserwatorskie — w 2022 roku rzeźba została zdjęta z cokołu i przekazana restauratorom w celu odnowienia, po kilkudziesięciu latach ekspozycji pod gołym niebem.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi pomnik? W parku na południe od zamku w Přibyslavi, w pobliżu rzeki Sázavy.

Kto zaprojektował rzeźbę? Bohumil Kafka, autor również praskiego pomnika Žižky na Vítkově.

Jak duży jest pomnik? 290 cm wysokości i 300 cm długości — znacznie mniejszy niż praski odpowiednik.

Dlaczego pomnik stoi akurat w Přibyslavi? Ponieważ Jan Žižka zmarł w okolicach tego miasta w 1424 roku podczas prowadzonego oblężenia.

Czy warto połączyć wizytę z innymi atrakcjami w mieście? Tak, pomnik sąsiaduje z parkiem przy zamku, co pozwala na spokojny spacer po historycznej części Přibyslavi.