Bust of Karel Havlíček Borovský

Busta Karla Havlíčka Borovského stoi w Přibyslavi na Wysoczyźnie Czesko-Morawskiej, przy drodze prowadzącej od dworca kolejowego w stronę centrum miasta, naprzeciwko pomnika Jana Žižki z Trocnova. Sąsiedztwo tych dwóch monumentów – XV-wiecznego wodza husyckiego i XIX-wiecznego dziennikarza – tworzy w tej części miasta swoisty korytarz pamięci narodowej, który mija każdy, kto idzie pieszo z pociągu w kierunku rynku.

Kim był Karel Havlíček Borovský?

Karel Havlíček Borovský (1821–1856) należy do najważniejszych postaci czeskiego odrodzenia narodowego XIX wieku. Był dziennikarzem, poetą, publicystą, tłumaczem i politykiem, znanym przede wszystkim z ostrej, satyrycznej krytyki władzy – zarówno austriackiej administracji, jak i konserwatywnego duchowieństwa. Jego drugi człon nazwiska, „Borovský", pochodzi od miejscowości Borová (dziś Havlíčkova Borová), leżącej kilka kilometrów od Přibyslavi, gdzie się urodził. To właśnie ta bliskość geograficzna – rodzinna wieś tuż za miastem – tłumaczy, dlaczego akurat w Přibyslavi upamiętniono go bustą, a nie w jakimkolwiek innym mieście regionu.

Havlíček zasłynął jako redaktor pism takich jak „Národní noviny" i „Slovan", w których publikował ostre komentarze polityczne, co ostatecznie doprowadziło do jego zesłania przez władze austriackie do Brixen w Tyrolu. Zmarł krótko po powrocie z zesłania, w wieku zaledwie 35 lat, pozostawiając po sobie dorobek, który do dziś jest częścią kanonu czeskiej literatury i publicystyki – w tym słynne satyryczne poematy pisane w okresie zesłania.

Lokalizacja i otoczenie pomnika

Busta znajduje się przy głównej trasie pieszej łączącej dworzec kolejowy w Přibyslavi z historycznym centrum miasta. To praktyczne położenie sprawia, że pomnik mija niemal każdy przyjezdny korzystający z kolei – nie trzeba specjalnie nadkładać drogi, by go zobaczyć. Naprzeciwko busty stoi pomnik Jana Žižki z Trocnova, jednego z najbardziej znanych dowódców wojen husyckich, co czyni z tego miejsca swoisty przystanek historyczny łączący dwie różne epoki czeskiej historii – średniowieczne wojny religijne i XIX-wieczne odrodzenie narodowe.

Přibyslav, gdzie stoi monument, to niewielkie miasto na pograniczu Czech i Moraw, znane też z Muzeum Straży Pożarnej i bliskości szlaku turystycznego prowadzącego śladami Havlíčka po regionie Vysočina.

Dlaczego warto się zatrzymać przy tej buście?

Dla osób interesujących się historią czeskiego odrodzenia narodowego busta w Přibyslavi jest naturalnym punktem na trasie, która często obejmuje też rodzinny dom Havlíčka w pobliskiej Havlíčkovej Borovej, dziś funkcjonujący jako miejsce pamięci narodowej. Samo miasto Přibyslav, mimo niewielkich rozmiarów, oferuje więc podróżnym skondensowaną lekcję historii – od husyckiego wodza po dziewiętnastowiecznego bojownika o wolność słowa – wszystko w zasięgu kilkuminutowego spaceru od stacji kolejowej.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi busta Karla Havlíčka Borovského? Przy drodze prowadzącej od dworca kolejowego w Přibyslavi do centrum miasta, naprzeciwko pomnika Jana Žižki z Trocnova.

Dlaczego pomnik Havlíčka stoi właśnie w Přibyslavi? Ponieważ w pobliskiej wsi Borová (dziś Havlíčkova Borová), skąd wywodzi się jego przydomek, urodził się sam Karel Havlíček.

Kim był Karel Havlíček Borovský? Czeskim dziennikarzem, poetą i politykiem epoki odrodzenia narodowego, znanym z krytyki władz austriackich, za co został zesłany do Brixen.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Pomnik Jana Žižki z Trocnova stojący naprzeciwko oraz rodzinny dom Havlíčka w pobliskiej Havlíčkovej Borovej.