Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Smartenkerk

Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Smartenkerk to kościół parafialny w Diegem-Lo, niewielkiej miejscowości należącej do gminy Machelen w prowincji Brabancja Flamandzka, tuż przy granicy Regionu Stołecznego Brukseli i lotniska Zaventem. Świątynia stoi przy Lostraat i jest głównym punktem orientacyjnym tej części Machelen — niewielkiej, w dużej mierze rezydencjalnej dzielnicy, która przez większą część swojej historii pozostawała w cieniu sąsiedniego lotniska i przemysłowych terenów wokół Diegem.

Kiedy powstał kościół?

Budowę rozpoczęto w drugiej połowie lat 20. XX wieku — kamień węgielny położono 5 lipca 1928 roku. Prace ukończono stosunkowo szybko jak na tamte czasy: już 15 września 1929 roku świątynia została konsekrowana. Uroczyste, formalne poświęcenie odbyło się jednak dopiero kilka lat później, 3 sierpnia 1936 roku, a dokonał go kardynał Jozef-Ernest Van Roey, ówczesny arcybiskup Mechelen-Brukseli. Taki rozstaw dat — konsekracja tuż po zakończeniu budowy i osobna, znacznie późniejsza uroczystość dedykacyjna z udziałem najwyższego dostojnika kościelnego w kraju — sugeruje, że parafia czekała na odpowiedni moment, by nadać wydarzeniu rangę adekwatną do znaczenia nowej świątyni dla lokalnej wspólnoty.

Kto zaprojektował budynek i z czego go wzniesiono?

Projekt kościoła stworzył architekt Juliaan De Ridder, który zdecydował się na styl neoromański — nawiązujący do średniowiecznej architektury sakralnej, ale realizowany już nowoczesnymi metodami budowlanymi początku XX wieku. Konstrukcję wykonano w betonie w połączeniu z miejscowym piaskowcem. Co ciekawe, część kamienia budowlanego nie pochodziła z nowego wydobycia — pozyskano ją z rozbiórki muru otaczającego pobliski zamek Kasteel Beaulieu w Machelen. To praktyczne, oszczędne rozwiązanie było dość typowe dla powojennej (I wojna światowa) Belgii, gdzie materiały budowlane odzyskiwano ze starszych, często zniszczonych lub przebudowywanych obiektów.

Co wyróżnia bryłę i wnętrze kościoła?

Najbardziej charakterystycznym elementem fasady frontowej jest masywna wieża umieszczona po lewej stronie, pierwotnie nakryta dachem namiotowym. Wieżę tę wzniesiono w 1936 roku, a więc w tym samym roku, w którym odbyła się uroczysta dedykacja kościoła — najwyraźniej dokończenie wieży było jednym z elementów przygotowań do tej ceremonii. Już pięć lat później, w 1941 roku, hełm wieży obniżono; źródła nie precyzują dokładnej przyczyny tej zmiany, choć w tamtym okresie (czas okupacji niemieckiej w Belgii) ograniczenia budowlane i materiałowe bywały częstym powodem podobnych modyfikacji.

Wewnątrz kościoła znajdują się rzeźby autorstwa Paula Stoffelsa, belgijskiego artysty działającego w pierwszej połowie XX wieku. Stanowią one część wyposażenia artystycznego świątyni i wpisują się w charakterystyczny dla neoromańskich kościołów tamtego okresu zwyczaj łączenia surowej, masywnej architektury z bogatszym programem rzeźbiarskim wewnątrz.

Dlaczego warto odwiedzić to miejsce?

Kościół Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Smarten nie jest turystyczną atrakcją pierwszej kategorii, ale stanowi ciekawy przystanek dla osób interesujących się architekturą sakralną XX-lecia międzywojennego w Belgii oraz historią lokalną Machelen i okolic Brukseli. To dobry przykład tego, jak niewielkie parafie w regionie radziły sobie z budową nowych świątyń w okresie międzywojennym — łącząc ambicję stylistyczną (neoromanizm, wieża, rzeźby) z pragmatycznym podejściem do materiałów budowlanych.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Przy Lostraat w Diegem-Lo, części gminy Machelen w Brabancji Flamandzkiej, w bliskim sąsiedztwie lotniska Bruksela-Zaventem.

Kto zaprojektował kościół? Architekt Juliaan De Ridder, w stylu neoromańskim.

Kiedy odbyła się konsekracja? 15 września 1929 roku, po położeniu kamienia węgielnego 5 lipca 1928 roku.

Kto dokonał uroczystej dedykacji i kiedy? Kardynał Jozef-Ernest Van Roey, 3 sierpnia 1936 roku.

Z czego wykonano konstrukcję? Z betonu i piaskowca, częściowo pochodzącego z rozbiórki muru zamku Kasteel Beaulieu w Machelen.