Sint-Catharina en Sint-Corneliuskerk

Sint-Catharina en Sint-Corneliuskerk to późnogotycki kościół parafialny w Diegem, dzielnicy gminy Machelen w belgijskiej prowincji Brabancja Flamandzka, kilka minut jazdy od lotniska Brussels Airport. Budowla stoi na łagodnym zboczu, naprzeciwko dawnego średniowiecznego zamku wodnego, i od 1938 roku jest chroniona jako zabytek architektury.

Jak wygląda historia budowy kościoła?

Obecny kościół wzniesiono w latach 1450–1543 z jasnoszarego kamienia naturalnego pochodzącego z okolicznych kamieniołomów. Najstarszym elementem całej budowli jest jednak fundament wieży przy prezbiterium, który powstał wcześniej, między 1400 a 1450 rokiem — to on stanowił punkt wyjścia dla późniejszej, znacznie większej świątyni w stylu późnogotyckim. We wnętrzu zachowały się średniowieczne freski, które są jednym z głównych powodów, dla których obiekt objęto ochroną konserwatorską.

Dlaczego kościół ma dwóch patronów?

Nazwa kościoła — Sint-Catharina en Sint-Cornelius — odzwierciedla zmianę, jaka zaszła w kulcie religijnym związanym z tym miejscem. Pierwotnym patronem parafii był święty Korneliusz, papież i męczennik z III wieku, a kościół był w przeszłości znanym miejscem pielgrzymkowym. Wiernych przyciągała wiara w to, że święty Korneliusz potrafi uchronić przed dną moczanową, padaczką, drgawkami i krztuścem albo z tych dolegliwości uleczyć.

Od 1615 roku patronką parafii zaczęła być czczona także święta Katarzyna Aleksandryjska — prawdopodobnie za sprawą Catherine Oudart, miejscowej szlachcianki zmarłej w 1629 roku, która wywarła wpływ na życie religijne okolicy. Kult świętego Korneliusza nie zniknął jednak całkowicie: od 1751 roku oboje patronowie są wymieniani obok siebie, co znalazło odzwierciedlenie w dzisiejszej podwójnej nazwie kościoła.

Co spotkało wieżę kościoła w czasie wojny?

Jednym z najbardziej dramatycznych epizodów w historii budowli był rok 1943. Na rozkaz niemieckich władz okupacyjnych wieżę kościoła wyburzono, ponieważ — jak argumentowano — przeszkadzała w ruchu lotniczym do i z pobliskiej bazy lotniczej Melsbroek, wykorzystywanej wówczas przez okupanta. Decyzja ta na trwałe zmieniła sylwetkę świątyni i pozbawiła Diegem jednego z jej historycznych punktów orientacyjnych.

Co warto zobaczyć podczas wizyty?

Turystów odwiedzających Diegem przyciąga przede wszystkim architektura późnogotycka wykonana z charakterystycznego jasnoszarego kamienia oraz zachowane wewnątrz średniowieczne malowidła ścienne. Samo położenie kościoła — na wzniesieniu, w bezpośrednim sąsiedztwie terenu dawnego zamku wodnego — sprawia, że okolica ma wyraźnie historyczny charakter, kontrastujący z bliskością nowoczesnej infrastruktury lotniska.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? W Diegem, sub-gminie należącej do Machelen, w prowincji Brabancja Flamandzka, niedaleko lotniska Brussels Airport.

Kiedy powstał kościół? Główna bryła świątyni pochodzi z lat 1450–1543, ale fundamenty wieży przy prezbiterium są starsze i sięgają lat 1400–1450.

Dlaczego w nazwie są dwaj święci? Bo patronat parafii zmieniał się w czasie — od świętego Korneliusza, pierwotnego patrona i celu pielgrzymek, po świętą Katarzynę Aleksandryjską czczoną od 1615 roku, przy czym od 1751 roku oboje wymieniani są razem.

Czy wieża kościoła jest oryginalna? Nie w pełni — historyczną wieżę zburzono w 1943 roku na rozkaz niemieckiego okupanta, ponieważ przeszkadzała w operacjach lotniczych bazy w Melsbroek.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, obiekt jest chroniony prawnie jako zabytek architektury od 1938 roku, między innymi ze względu na zachowane średniowieczne freski.