Grosvenor Square

Grosvenor Square to duży skwer z ogrodem w londyńskiej dzielnicy Mayfair, w City of Westminster. Przez wieki był prywatnym ogrodem arystokracji, a w XX wieku stał się jednym z najbardziej „amerykańskich" miejsc w Londynie. Dziś ogród jest otwarty dla wszystkich, a wokół placu mieszczą się głównie biura i obiekty komercyjne.

Skąd się wziął Grosvenor Square?

Plac powstał jako część osiedla rezydencji zakładanego w XVIII wieku na terenach należących do księcia Westminsteru. Nazwa pochodzi od nazwiska rodu – Grosvenor. Plac jest centralnym punktem majątku rodu w Mayfair. Źródła podają różne daty pierwszego układu: od lat 20. XVIII wieku do początku lat 30. tego stulecia. Wokół ogrodu wznoszono eleganckie domy dla londyńskiej elity.

Dlaczego nazywano go „Małą Ameryką"?

Związki z USA zaczęły się w 1785 roku. John Adams, pierwszy amerykański poseł na dwór św. Jakuba, wynajął dom pod numerem 9. W czasie II wojny światowej kwatera generała Dwighta Eisenhowera mieściła się pod numerem 20, a plac nieformalnie nazywano „Little America" albo „Eisenhowerplatz".

W XX wieku działała tu ambasada Stanów Zjednoczonych. Późniejszy budynek zaprojektowany przez Eero Saarinena służył jako ambasada od 1960 do 2018 roku. Po przeprowadzce placówki obiekt zamieniono na hotel Rosewood Chancery.

Kiedy ogród stał się publiczny?

Od 1835 roku ustawa parlamentu zastrzegała ogród dla mieszkańców okolicznych domów. Zmieniło się to po II wojnie światowej, gdy zaproponowano pomnik prezydenta Franklina D. Roosevelta. Kolejna ustawa z 1946 roku pozwoliła ustawić posąg i jednocześnie otworzyć ogród dla publiczności. Przearanżowany ogród udostępniono w 1948 roku. Pomnik odsłoniła Eleanor Roosevelt 12 kwietnia 1948 roku, w trzecią rocznicę śmierci męża.

Co zobaczyć na miejscu?

• Pomnik Franklina D. Roosevelta – centralny punkt ogrodu.
• Ogród pamięci 11 września – otwarty w 2003 roku po wschodniej stronie placu.
• Pomnik Eskadr Orłów (Eagle Squadrons) – po stronie południowej, upamiętnia ochotniczych amerykańskich pilotów.
• Dawna ambasada USA – charakterystyczny gmach Saarinena, dziś hotel.

Ogród jest przearanżowywany; zakończenie prac planowano na lato 2026 roku. Pomnik Roosevelta i pozostałe upamiętnienia mają zostać na swoich miejscach.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Grosvenor Square? W Mayfair, w City of Westminster, w centrum Londynu.

Czy wstęp do ogrodu jest płatny? Nie. Ogród jest publiczny od 1948 roku.

Czy mieści się tu nadal ambasada USA? Nie. Gmach Saarinena pełnił tę funkcję od 1960 do 2018 roku i jest teraz hotelem.

Dlaczego plac nosi taką nazwę? Od nazwiska Grosvenor, które nosi ród książąt Westminsteru, właścicieli okolicznych terenów.

Co warto połączyć ze zwiedzaniem? Plac leży w sercu Mayfair, więc łatwo zestawić go ze spacerem po sąsiednich ulicach i parkach dzielnicy. Dobrze zacząć od pomnika Roosevelta, następnie obejść ogród i zatrzymać się przy upamiętnieniach, a na końcu obejrzeć z zewnątrz dawny gmach ambasady. Całość zajmie zwykle około pół godziny, choć miłośnicy historii II wojny światowej mogą zostać dłużej, bo plac był w tamtym okresie ważnym punktem amerykańskiej obecności w Londynie.