Church of the Holy Name of Jesus (Plzeň)

Kościół Najświętszego Imienia Jezus, znany mieszkańcom Pilzna niemal wyłącznie pod ludową nazwą „U Ježíška" (dosłownie: „u Dzieciątka Jezus"), stoi na Wschodnim Przedmieściu miasta. To jedna z zaledwie czterech świątyń w Czechach noszących to wezwanie, ale jedyna, przy której przyjęło się tak swojskie, nieoficjalne imię.

Skąd wzięła się nazwa i historia miejsca?

Korzenie budowli sięgają prawdopodobnie średniowiecza — niewielka kaplica w tym miejscu pojawia się już na mapie Pilzna sporządzonej przez Jana Willenberga w 1602 roku. Willenberg narysował ją jako kwadratowy obiekt zwieńczony blankami i piramidalnym dachem, co sugeruje, że budynek mógł pełnić także funkcje obronne lub przynajmniej wyglądać dość surowo jak na świątynię.

Kościół w kształcie zbliżonym do dzisiejszego powstał w latach 40. XVIII wieku z inicjatywy Petra Pavla Helffera, pilzneńskiego lekarza i burmistrza miasta. Rozbudowa przebiegała etapami: do najstarszego, kwadratowego prezbiterium dobudowano w latach 1745–1746 kolejną część, a na początku XIX wieku dodano nową nawę. Warstwowa historia budowy tłumaczy, dlaczego bryła kościoła nie jest jednolita stylistycznie — to efekt kilku pokoleń przebudów nakładających się na siebie.

Dlaczego kościół nigdy nie należał do parafii?

To jedna z ciekawszych osobliwości tego miejsca: kościół U Ježíška nigdy nie był własnością instytucji kościelnej. Od samego początku pozostawał w rękach prywatnych, co w przypadku świątyni barokowej jest sytuacją niecodzienną. Dziś budynek jest chroniony jako nieruchomy zabytek kultury i służy zborowi Ewangelickiego Kościoła Augsburskiego Wyznania w Pilznie.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Kościół znajduje się we wschodniej części Pilzna, w dzielnicy Východní Předměstí. Ze względu na prywatny charakter obiektu i jego obecne wykorzystanie przez wspólnotę ewangelicką, dostępność wnętrza może być ograniczona do godzin nabożeństw lub okazjonalnych wydarzeń otwartych, takich jak Noc Kościołów.

Najczęstsze pytania

Czy nazwa „U Ježíška" ma coś wspólnego z Bożym Narodzeniem? Nazwa nawiązuje do oficjalnego wezwania świątyni — Najświętszego Imienia Jezus — i w czeskiej tradycji ludowej skróciła się do zdrobniałej, swojskiej formy odnoszącej się do Dzieciątka Jezus.

Czy to jest kościół katolicki? Obecnie budynek służy zborowi Ewangelickiego Kościoła Augsburskiego Wyznania, a nie parafii rzymskokatolickiej — mimo to nigdy formalnie nie należał do żadnej instytucji kościelnej, pozostając własnością prywatną.

Jak stary jest ten kościół? Najstarsze ślady miejsca sięgają początku XVII wieku (mapa z 1602 roku), natomiast obecna bryła w większości pochodzi z XVIII i początku XIX wieku, gdy budowlę rozbudowywano w kilku etapach.

Czy budynek jest zabytkiem? Tak, kościół Najświętszego Imienia Jezus w Pilznie jest wpisany na listę nieruchomych zabytków kultury.