Klasztor Franciszkanów w Plzni

Klasztor Franciszkanów w Plzni to jeden z najstarszych zespołów sakralnych miasta, którego korzenie sięgają końca XIII wieku. Dawny klasztor zakonu minorytów, później przejęty przez franciszkanów, do dziś zachował gotycki kościół, krużganki i barokową fasadę, a jego wnętrza mieszczą dziś zbiory sztuki sakralnej.

Kiedy powstał klasztor w Plzni?

Klasztor założono w 1297 roku, wkrótce po lokacji samej Plzni. Budowę kościoła klasztornego pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny prowadzono w latach 1300–1350, a sam kościół ukończono około połowy XIV wieku. Krużganki klasztorne powstały nieco później, około 1380 roku. Zespół budynków wznoszono zatem etapami przez niemal cały XIV wiek, co widać po różnicach stylistycznych w poszczególnych częściach kompleksu.

Jak klasztor przetrwał niespokojne średniowiecze?

Historia klasztoru w kolejnych stuleciach była burzliwa. W 1419 roku, z inicjatywy kaznodziei Václava Korandy, zakonnicy zostali wygnani z miasta – wrócili jednak już rok później. Poważniejsze zniszczenia przyniosły wojny husyckie: podczas oblężenia Plzni w latach 1433–1434 klasztor został mocno uszkodzony, a jego odbudowa ciągnęła się przez prawie pół wieku. Te wydarzenia pokazują, jak bardzo losy klasztoru były splecione z burzliwą historią samego miasta, które w okresie husyckim pozostawało warownią katolicką.

Co zmieniło wygląd klasztoru w okresie baroku?

Kolejne przekształcenia przyniosła epoka nowożytna. Wieża pochodząca z końca XVI wieku została przebudowana w 1676 roku, a w 1611 roku dobudowano kaplicę Trójcy Świętej. W 1618 roku, podczas oblężenia miasta przez wojska Mansfelda w początkowej fazie wojny trzydziestoletniej, klasztor ponownie ucierpiał. Największą metamorfozę przeszedł jednak w XVIII wieku – w latach 1722–1744 architekt Jakub Auguston nadał budynkowi barokową fasadę, którą można oglądać do dziś. To właśnie ten okres ukształtował ostateczny, harmonijny wygląd zespołu klasztornego.

Co mieści się w klasztorze obecnie?

Losy klasztoru zmieniły się radykalnie w XX wieku. W 1950 roku, w ramach komunistycznej akcji „Akce K" wymierzonej w zakony męskie, klasztor został zamknięty, a zakonnicy usunięci z budynku. Przez lata obiekt służył jako część zbiorów Muzea Zapadočeského (Muzeum Zachodnioczeskiego). Dziś w dawnym klasztorze mieści się Muzeum Sztuki Sakralnej Diecezji Plzeńskiej oraz inne instytucje związane z tamtejszym biskupstwem. Zwiedzający mogą zobaczyć gotyckie wnętrza kościoła, krużganki i zgromadzone tam eksponaty sztuki kościelnej.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się klasztor? Klasztor leży w historycznym centrum Plzni, w zachodnich Czechach.

Kto pierwotnie założył klasztor? Klasztor założono w 1297 roku jako siedzibę zakonu minorytów, który później przekształcił się w gałąź franciszkańską.

Czy budynek nadal pełni funkcję sakralną? Kościół i krużganki zachowały charakter sakralny i mieszczą dziś zbiory sztuki kościelnej należące do diecezji plzeńskiej, choć sam klasztor jako wspólnota zakonna został zlikwidowany w 1950 roku.

Jakie style architektoniczne można rozpoznać w budynku? Najstarsze partie – kościół i krużganki – mają charakter gotycki i pochodzą z XIV wieku, natomiast fasada i część wystroju to efekt barokowej przebudowy z lat 1722–1744.