Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Krakowie

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Krakowie to jedna z najbardziej charakterystycznych barokowych świątyń Starego Miasta. Stoi przy ulicy Grodzkiej, na Trakcie Królewskim, kilkadziesiąt kroków od Rynku Głównego i u stóp Wawelu. Jego jasna, monumentalna fasada przyciąga wzrok już z daleka, a rząd rzeźb apostołów przed wejściem należy do najczęściej fotografowanych kadrów tej części miasta.

Kto i kiedy wzniósł kościół?

Świątynię ufundował król Zygmunt III Waza dla jezuitów, którzy od drugiej połowy XVI wieku rozwijali w Krakowie swoją działalność kościelną i edukacyjną. Budowa trwała od 1597 do 1619 roku. Plany przypisuje się Giovanniemu de Rosisowi; realizację prowadził najpierw Józef Britius, potem projekt zmieniał Giovanni Maria Bernardoni, a ostateczny kształt fasadzie, kopule i wystrojowi wnętrza nadał w latach 1610–1619 Giovanni Trevano. Konsekracja odbyła się w 1635 roku.

Dlaczego kościół jest ważny dla historii architektury?

Bryła i układ wnętrza wzorowane są na rzymskim kościele Il Gesù, macierzystej świątyni jezuitów. Krakowski kościół uchodzi za pierwszą budowlę barokową w mieście i za wzorzec dla późniejszych budowli tego typu. Plan opiera się na krzyżu łacińskim z kopułą nad skrzyżowaniem naw, a przestronna nawa główna robi wrażenie nawet na tle innych krakowskich zabytków.

Co zobaczyć w środku?

Wnętrze zdobią barokowe i późniejsze elementy wystroju. W późnobarokowym ołtarzu głównym znajduje się obraz przedstawiający wręczenie kluczy świętemu Piotrowi, a w apsydzie widać stiukowe sceny z życia apostołów Piotra i Pawła. W podziemiach spoczywa ks. Piotr Skarga, słynny jezuita i kaznodzieja królewski. To miejsce, które łączy historię Kościoła, dworu i narodowych wspomnień.

Jak zmieniały się losy świątyni?

Po kasacie zakonu jezuitów w 1773 roku kościół przeszedł pod opiekę Komisji Edukacji Narodowej. W kolejnych dekadach zmieniał użytkowników, a w latach 1809–1815 działał jako cerkiew prawosławna. W 1830 roku przeniesiono tu parafię Wszystkich Świętych, której dawna świątynia przestała istnieć, i kościół do dziś jej służy.

Apostołowie przed wejściem

Przed kościołem, wzdłuż ogrodzenia, ustawiono figury dwunastu apostołów. Tworzą one efektowną oprawę wejścia i są jednym z symboli tego miejsca. Z ulicy Grodzkiej widać je szczególnie dobrze, więc nawet krótki spacer po Trakcie Królewskim pozwala zrobić tu pamiątkowe zdjęcie.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Przy ulicy Grodzkiej na Starym Mieście w Krakowie, między Rynkiem Głównym a Wawelem. To wygodny punkt na trasie spaceru Traktem Królewskim.

Czy kościół jest czynny dla zwiedzających? Jest to czynna świątynia parafialna, dlatego podczas nabożeństw zwiedzanie bywa ograniczone. Zachowaj ciszę i strój stosowny do miejsca kultu. Aktualne informacje warto sprawdzić w parafii.

Do jakiej epoki należy budowla? To barok, a dokładniej jego wczesna, jezuicka odmiana, powstała na przełomie XVI i XVII wieku.

Czy w kościele jest pochowany Piotr Skarga? Tak, w podziemiach kościoła znajduje się jego grób, co czyni świątynię ważnym miejscem pamięci dla historii polskiego Kościoła.

Czy ten kościół to to samo miejsce co kościół na Tyńcu? Nie. W Krakowie-Tyńcu znajduje się inna świątynia o tym samym wezwaniu, związana z opactwem benedyktynów. Opisywany tu kościół leży w centrum Starego Miasta.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Kościół łączy w sobie wielką skalę baroku, historię jezuitów w Polsce i ważne dla polskiej kultury miejsca pamięci. Leży na jednym z najbardziej uczęszczanych szlaków Krakowa, więc łatwo wpleść go w zwiedzanie Starego Miasta, zwłaszcza w drodze na Wawel.