Church of Pentecost

Cerkiew Zesłania Ducha Świętego w Vinkovcach (w źródłach anglojęzycznych: Church of Pentecost) to prawosławna świątynia Serbskiego Kościoła Prawosławnego w centrum miasta w Slawonii, we wschodniej Chorwacji. Nazwa bywa mylona z ghańskim Kościołem Pięćdziesiątnicy, ale nie ma z nim nic wspólnego. Chorwacka nazwa obiektu brzmi Crkva silaska Duha Svetoga.

Czym jest ta cerkiew?

To parafialna cerkiew należąca do eparchii osiecko-polskiej i baranjskiej, której siedziba znajduje się w Osijeku. Wezwanie nawiązuje do święta Zesłania Ducha Świętego, jednego z najważniejszych w kalendarzu chrześcijańskim. W eparchii są dwie świątynie noszące to wezwanie, a vinkovcka jest jedną z nich. Obiekt leży na liście miejsc wartych uwagi dla osób zainteresowanych architekturą sakralną i historią regionu.

Jaka jest jej historia?

Pierwsza cerkiew stanęła w tym miejscu w 1793 roku. Przez prawie dwa stulecia służyła miejscowej wspólnocie prawosławnej. Zniszczyły ją walki w 1991 roku, podczas wojny o niepodległość Chorwacji, która szczególnie dotknęła Vinkovce i okolice.

Odbudowa trwała długo. Nową cerkiew wzniesiono na tym samym miejscu w latach 2007–2012 jako wierną replikę zniszczonego budynku. W źródłach prasowych pojawiają się informacje o uroczystym wmurowaniu kamieni węgielnych, podczas którego biskup osiecko-polski i baranjski Lukijan poświęcił plac budowy, oraz o wizytach przedstawicieli władz, które sprawdzały postępy prac. Odbudowę wspierały także środki z budżetu państwa chorwackiego.

Z jakimi postaciami się wiąże?

Według Wikipedii w tej cerkwi w 1821 roku ochrzczono Josifa Runjanina, kompozytora, który stworzył melodię chorwackiego hymnu narodowego „Lijepa naša domovino”. Ochrzczono tu również Savę Šumanovicia, jednego z najważniejszych serbskich i jugosłowiańskich malarzy XX wieku. Dla osób interesujących się historią kultury regionu to ciekawy punkt odniesienia.

Jak zwiedzać cerkiew?

Obiekt jest czynną świątynią, więc podczas wizyty obowiązuje szacunek dla trwających nabożeństw: stosowny ubiór, ściszony głos, pytanie o zgodę przed robieniem zdjęć wewnątrz. Godziny, w których cerkiew jest otwarta, zależą od parafii i kalendarza liturgicznego. Warto zajrzeć w okolicach większych świąt prawosławnych, kiedy życie parafii jest najbardziej widoczne. Współrzędne obiektu to 45,2882 N, 18,8069 E, w obrębie miejskiej zabudowy Vinkovców.

Najczęstsze pytania

Czy to ta sama cerkiew co ghańskie Church of Pentecost? Nie. Ghańskie Church of Pentecost to ruch zielonoświątkowy działający w ponad 200 krajach, natomiast vinkovcka cerkiew należy do Kościoła prawosławnego.

Czy budynek jest oryginalny? Nie. Pierwsza cerkiew z 1793 roku została zniszczona w 1991 roku. Obecny budynek powstał w latach 2007–2012 jako wierna kopia na tym samym miejscu.

Kto został tu ochrzczony? Według Wikipedii kompozytor Josif Runjanin, autor melodii chorwackiego hymnu, oraz malarz Sava Šumanović.

Do jakiej diecezji należy? Do eparchii osiecko-polskiej i baranjskiej Serbskiego Kościoła Prawosławnego.

Czy można wejść do środka? To czynna świątynia, więc dostępność zależy od parafii. Najlepiej dopasować wizytę do pór nabożeństw i zachować powagę miejsca.

Dlaczego warto się zatrzymać?

Cerkiew pokazuje, jak odbudowa po wojnie łączy się z pamięcią o dawnej historii miasta. Vinkovce słyną z długiej tradycji osadniczej, a ta świątynia dopowiada do niej rozdział poświęcony wspólnocie prawosławnej, jej utracie w latach 90. i powrocie na dawne miejsce. Dla podróżników zwiedzających Slawonię to spokojny przystanek, który dobrze uzupełnia spacer po centrum miasta.