Church of Saints Philip and James

Kościół świętych Filipa i Jakuba w Vukovarze to barokowa świątynia rzymskokatolicka, zbudowana przez franciszkanów w pierwszej połowie XVIII wieku. Jest jednym z ważniejszych zabytków sakralnych miasta nad Dunajem we wschodniej Chorwacji i do dziś ma dla mieszkańców znaczenie symboliczne: jego patroni czczeni są jako obrońcy Vukovaru.

Skąd wzięła się ta świątynia?

Franciszkanie przenieśli się do Vukovaru z miejscowości Srijemske Laze. W 1723 roku biskup Pécs, Nesselrod, udzielił im zgody na wzniesienie w mieście kościoła i klasztoru. Prace rozpoczęto jeszcze w tym samym roku. Źródła nieco różnią się co do dat zakończenia budowy: według jednych kościół ukończono w 1732 roku i poświęcił go Marko Dragojević, według innych stało się to w 1733 roku. Konsekracji dokonał w 1738 roku Sigismund Berenyi.

Jak wyglądał i jak się zmieniał?

Pierwotnie była to świątynia jednonawowa, utrzymana w stylu barokowym. Pod koniec XIX wieku kościół gruntownie rozbudowano: powiększono go na długość i szerokość, a po bokach dodano dwie nawy w formie kaplic. Prace prowadzono według planów architekta Richarda Jordana. Odnowiony kościół poświęcił 24 maja 1899 roku Anđelko Voršak.

Dlaczego święci Filip i Jakub są ważni dla Vukovaru?

Święci Filip i Jakub uchodzą za opiekunów miasta od 1723 roku, czyli od początku budowy kościoła. Z tego powodu miejskie święto, Dzień Miasta Vukovar, obchodzone jest 3 maja, w dniu liturgicznego wspomnienia obu apostołów. Władze miasta wybrały tę datę świadomie, łącząc ją z rocznicą nadania Vukovarowi statusu wolnego miasta królewskiego.

Co stało się w czasie wojny?

W 1991 roku Vukovar przeszedł trzymiesięczne oblężenie. Zginęło wówczas około 5 tysięcy osób, w większości katolickich Chorwatów. Kościół został w czasie wojny zniszczony, a opis z 2003 roku mówi o spustoszonym wnętrzu. Po wojnie świątynię odbudowano i dziś znów pełni funkcję kościoła. Zniszczenia i odbudowę opisuje szczegółowo praca dyplomowa Uniwersytetu w Zagrzebiu z 2018 roku.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

• To przykład barokowej architektury franciszkańskiej na pograniczu Slawonii i Srijemu.
• Budowla pokazuje, jak jedno miejsce łączy kilka warstw historii: XVIII-wieczną fundację, rozbudowę z końca XIX wieku i odbudowę po wojnie.
• Kościół jest związany z tożsamością miasta, bo od jego patronów wywodzi się data Dnia Miasta.
• Dobrze wpisuje się w spacer śladami historii Vukovaru, razem z innymi miejscami pamięci.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano kościół świętych Filipa i Jakuba w Vukovarze? Budowę rozpoczęto w 1723 roku. Zakończenie datuje się na 1732 lub 1733 rok, zależnie od źródła, a konsekracja odbyła się w 1738 roku.

Kto go zbudował? Franciszkanie, którzy przybyli do Vukovaru z miejscowości Srijemske Laze, za zgodą biskupa Pécs.

Czy kościół ucierpiał w wojnie? Tak. Podczas wojny w 1991 roku został zniszczony, a jego wnętrze opisywano później jako spustoszone. Następnie świątynię odbudowano.

Co ma wspólnego kościół z Dniem Miasta? Dzień Miasta przypada 3 maja, w dniu wspomnienia świętych Filipa i Jakuba, patronów Vukovaru od 1723 roku.

Kiedy kościół rozbudowano? Pod koniec XIX wieku, według planów Richarda Jordana. Dodano wtedy dwie nawy boczne w formie kaplic, a odnowiony kościół poświęcono w 1899 roku.