Church of Saint Matthew

Kościół św. Mateusza w Tovarniku to rzymskokatolicka świątynia we wschodniej Chorwacji, w miejscowości Tovarnik, położonej w pobliżu granicy z Serbią. Jej wieża ma 40 metrów wysokości i wyraźnie wyróżnia się na tle niskiej, nizinnej zabudowy okolicy. To miejsce jest dziś przede wszystkim symbolem pamięci o wojnie w Chorwacji w latach dziewięćdziesiątych.

Co warto wiedzieć o kościele w Tovarniku?

Kościół pełni funkcję parafialną i jest sercem lokalnej wspólnoty. Najczęściej wymienia się go jednak w kontekście wydarzeń z 1991 roku, kiedy wieś znalazła się w centrum walk wojny o niepodległość Chorwacji. Współrzędne obiektu to około 45,164 N i 19,152 E, czyli wschodnia Slawonia, region Wukowaru i Srijemu.

Dlaczego ten kościół jest ważny dla Chorwatów?

Z tym miejscem związana jest postać proboszcza Ivana Burika. Był on jedynym duchownym rzymskokatolickim zabitym w czasie chorwackiej wojny o niepodległość. W Tovarniku posługiwał od 1 lipca 1963 roku, a przed wojną odnowił zarówno kościół parafialny, jak i plebanię. Zginął w październiku 1991 roku z rąk serbskich rebeliantów, po masakrze w Tovarniku. Według doniesień został zabity na plebanii, a jego ciało wrzucono do masowego grobu.

Po pokojowej reintegracji naddunajskiego regionu wschodniej Chorwacji szczątki księdza ekshumowano. W styczniu 1998 roku pochowano je na cmentarzu w Tovarniku.

Co stało się ze świątynią w czasie wojny?

Tovarnik został zajęty 22 września 1991 roku przez Jugosłowiańską Armię Ludową i serbskich rebeliantów. Tego dnia szczególnie intensywnie ostrzeliwano wieżę kościelną. Kościół został poważnie uszkodzony, a po wojnie wymagał odbudowy.

Jak wyglądała odbudowa?

Dostępne źródła nie podają pełnej historii powojennych prac. Wiadomo natomiast, że w pierwszej połowie 2008 roku rząd Republiki Chorwacji przeznaczył 150 tysięcy kun na dokończenie rekonstrukcji kościoła. Dziś świątynia stoi odbudowana i służy wiernym, a jednocześnie przypomina o zniszczeniach, jakie przyniosła wojna.

Czy warto tu zajrzeć?

Jeśli podróżujesz po Slawonii lub jedziesz drogą w stronę granicy serbskiej, Tovarnik to krótki, refleksyjny przystanek. Nie jest to miejsce spektakularnych atrakcji, lecz historii, którą trudno zrozumieć bez odwiedzenia samych miejsc. Warto zachować w nim powagę: to czynny kościół i miejsce pamięci o ofiarach wojny. W małej miejscowości można spokojnie obejrzeć wieżę z zewnątrz, odwiedzić kościół i pomyśleć o losach mieszkańców. Cmentarz, na którym spoczywa ks. Burik, znajduje się w tej samej miejscowości.

Najczęstsze pytania

Jak wysoka jest wieża kościoła św. Mateusza? Ma 40 metrów wysokości.

Kim był Ivan Burik? Proboszczem z Tovarnika, jedynym rzymskokatolickim księdzem zabitym podczas chorwackiej wojny o niepodległość.

Kiedy Tovarnik został zajęty w 1991 roku? W nocy 22 września 1991 roku wieś zajęły Jugosłowiańska Armia Ludowa i serbscy rebelianci.

Gdzie leży Tovarnik? We wschodniej Chorwacji, w regionie Slawonii i Srijemu, niedaleko granicy z Serbią.

Czy kościół jest odbudowany? Tak. W 2008 roku rząd Chorwacji przeznaczył środki na dokończenie rekonstrukcji.