Bulgarian Military Cemetery, Vukovar

Bułgarski Cmentarz Wojskowy w Vukovarze to cmentarz wojenny we wschodniej Chorwacji, na którym spoczywa 1027 bułgarskich żołnierzy i oficerów. Polegli w 1944 roku, w końcowej fazie II wojny światowej w Jugosławii, podczas walk o wyzwolenie Vukovaru spod władzy faszystów. To jedno z cichszych miejsc pamięci w mieście, którego XX-wieczne dzieje naznaczyła więcej niż jedna wojna.

Czym jest Bułgarski Cmentarz Wojskowy w Vukovarze?

Cmentarz jest zbiorową mogiłą żołnierzy 1. Armii Bułgarskiej. Jesienią 1944 roku formacja ta utrzymywała linię Frontu Srijemskiego, biegnącą od Sotinu przez Grabovo i Berak po Orolik. Pochowani tu żołnierze polegli w tamtych walkach. W grobie znajdują się szczątki 1027 osób, zarówno szeregowych, jak i oficerów.

Gdzie leży to miejsce?

Cmentarz znajduje się na południowy wschód od centrum Vukovaru, tuż obok Nowego Cmentarza w Dubravie. Kto odwiedza większy cmentarz pamięci ofiar wojny o niepodległość Chorwacji, znajdzie bułgarską kwaterę w pobliżu, więc oba miejsca łatwo połączyć w jednym spacerze po vukovarskich miejscach pamięci.

Jak zmieniał się pomnik na przestrzeni lat?

Miejsce po raz pierwszy upamiętniono w 1965 roku. W czasie wojny w Chorwacji w latach 90. pomnik został uszkodzony, a według relacji bułgarskich zniszczony. W 1999 roku ustawiono tablicę pamiątkową. Ambasada Bułgarii w Zagrzebiu i bułgarskie Ministerstwo Obrony przeprowadziły trzyletnią renowację, zakończoną w 2002 roku. Dnia 26 kwietnia 2016 roku poświęcono pomnik z nazwiskami wszystkich pochowanych, dzięki czemu każdy z 1027 mężczyzn ma swoje miejsce w zapisie historii tego cmentarza.

Czy odbywają się tu uroczystości?

Tak. Co roku około 6 maja, w Dzień Męstwa i Święto Bułgarskich Sił Zbrojnych, odbywa się tu uroczystość ku czci poległych. Przyjeżdżają też bułgarskie delegacje państwowe: prezydent Rumen Radew złożył hołd na cmentarzu 15 lipca 2025 roku.

Czego spodziewać się podczas wizyty?

To miejsce do cichej zadumy, a nie typowy punkt zwiedzania. Spodoba się osobom zainteresowanym II wojną światową na Bałkanach, historią wojskowości oraz warstwową pamięcią Vukovaru, gdzie w niewielkiej odległości od siebie stoją pomniki z różnych epok i związane z różnymi narodami. Warto ubrać się skromnie, nie podnosić głosu i traktować teren z szacunkiem należnym grobom wojennym. Najważniejszym elementem wizyty jest pomnik z listą nazwisk, a jej lektura pozwala uświadomić sobie skalę strat na Froncie Srijemskim.

Najczęstsze pytania

Kto jest pochowany na Bułgarskim Cmentarzu Wojskowym w Vukovarze? 1027 bułgarskich żołnierzy i oficerów 1. Armii Bułgarskiej, poległych w 1944 roku.

Z jakimi walkami wiąże się cmentarz? Z walkami na Froncie Srijemskim, biegnącym od Sotinu przez Grabovo i Berak po Orolik, oraz z wyzwoleniem Vukovaru pod koniec wojny.

Czy cmentarz ucierpiał w latach 90.? Tak. Został uszkodzony podczas wojny w Chorwacji, a później odnowiony, a prace zakończono w 2002 roku.

Kiedy najlepiej odwiedzić to miejsce? Około 6 maja, gdy odbywa się coroczna uroczystość z okazji Święta Bułgarskich Sił Zbrojnych, choć cmentarz można odwiedzić o każdej porze roku.

Czy wstęp jest płatny? To cmentarz pamięci, miejsce otwarte dla osób, które chcą oddać hołd poległym.