Church of Holy Trinity

Kościół Świętej Trójcy (Crkva sv. Trojice) to niewielka przedromańska świątynia katolicka w Splicie, w dzielnicy Sutrojice, w pobliżu stadionu Poljud i splickiej stoczni. Jest jednym z tych miejsc, które łatwo przeoczyć w drodze do Pałacu Dioklecjana, a które dla miłośników wczesnośredniowiecznej architektury Chorwacji mają dużą wartość.

Co warto wiedzieć o tym kościele?

Budowla należy do najcenniejszych zabytków chorwackiego dziedzictwa kulturowego i znajduje się w rejestrze w najwyższej kategorii ochrony. Choć skala obiektu jest skromna, jego znaczenie dla badaczy sztuki wczesnego średniowiecza jest ogromne, ponieważ takich zachowanych kościołów jest na tym obszarze niewiele.

Jak wygląda kościół?

Najbardziej charakterystyczną cechą jest plan w formie sześciolistnej koniczyny, zwieńczony kopułą. Taki układ, oparty na zestawie połączonych apsyd, odróżnia świątynię od typowych prostokątnych kościołów i sprawia, że wnętrze sprawia wrażenie zwartego, centralnego przestrzennie założenia. Bryła jest prosta, bez bogatego detalu zewnętrznego, co jest typowe dla architektury przedromańskiej.

Z którego wieku pochodzi?

To pytanie, na które badacze odpowiadają różnie. Iveković przypisywał budowę VI wiekowi, Ljubo Karaman datował kościół na XI wiek, natomiast większość historyków skłania się ku wiekowi IX. Najwcześniejsza wzmianka w dokumentach pochodzi z wykazu krajów, w których istniały klasztory benedyktyńskie, z roku 1060. Spór o datację sprawia, że kościół jest ciekawym przykładem tego, jak trudno ustalać chronologię zabytków z okresu, w którym zachowało się niewiele pisanych źródeł.

Co odkryto podczas badań?

W 1948 roku prace wykopaliskowe ujawniły pozostałości jeszcze wcześniejszej budowli, ciągnącej się w kierunku wschodnim, oraz fragmenty przegrody ołtarzowej. Te elementy są dziś eksponowane w Muzeum Chorwackich Zabytków Archeologicznych w Splicie, więc zainteresowani mogą połączyć wizytę przy kościele ze zwiedzaniem kolekcji w muzeum. Napis odnaleziony w starszych partiach świątyni skłania część badaczy do przypuszczenia, że pierwotnie kościół był poświęcony świętemu archaniołowi Michałowi.

Czy kościół jest czynny?

Tak, świątynia nadal pełni funkcje religijne. Msza święta odprawiana jest w niedziele o 8:30, z wyjątkiem lata, od 13 czerwca do 1 września. Warto o tym pamiętać, planując wizytę, i zachować w środku ciszę oraz szacunek dla wiernych.

Dla kogo to miejsce?

Dla osób interesujących się architekturą sakralną, historią wczesnego średniowiecza i archeologią, a także dla kibiców odwiedzających pobliski stadion Poljud, którzy chcą poznać coś więcej niż nowoczesne obiekty sportowe. Wizyta nie zajmie wiele czasu, ale pozwala zobaczyć, że Split ma do zaoferowania znacznie więcej niż tylko antyczny pałac i nadmorską promenadę.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży kościół? W splickiej dzielnicy Sutrojice, obok stadionu Poljud i stoczni.

Z jakiego okresu pochodzi? Większość historyków wskazuje IX wiek, ale proponowano też VI i XI stulecie.

Jaki ma kształt? Plan sześciolistny z kopułą.

Czy można uczestniczyć we mszy? Tak, w niedziele o 8:30, poza okresem od 13 czerwca do 1 września.

Gdzie obejrzeć znaleziska z wykopalisk? W Muzeum Chorwackich Zabytków Archeologicznych w Splicie.