Church of Our Lady of Pojišan

Kościół Matki Bożej z Pojišanu (Crkva Gospe od Pojišana) to jedno z najstarszych sanktuariów maryjnych w Splicie, położone we wschodniej części miasta, na wzgórzu nad dzielnicą Pojišan. Dla mieszkańców to miejsce szczególne: od wieków uchodzi za duchową opiekunkę Splitu i marynarzy.

Jaka jest historia kościoła?

Tradycja wiąże początki świątyni z wczesnym średniowieczem. Archeolodzy znaleźli w okolicy fragmenty kamiennych elementów architektonicznych i ołtarzowych, które łączy się z kaplicą z IX wieku. Część tych znalezisk trafiła do Muzeum Archeologicznego w Splicie. Kolejne wzmianki o kościele pochodzą z XIII wieku, a w 1607 roku budowlę odnowiono dzięki fundacji kapitana Splitu, Martina Bondumeria.

Obecny budynek powstawał w drugiej połowie XVIII wieku, w latach około 1761–1772, a główny ołtarz wzniesiono w 1794 roku. W 1909 roku władze diecezjalne powierzyły sanktuarium kapucynom, którzy w 1911 roku zbudowali obok klasztor. Parafia przy kościele działa od 1944 roku i do dziś prowadzą ją kapucyni.

Jaką legendę opowiada się o obrazie?

Najbardziej znana opowieść mówi o robotniku z Poljic, który na wzgórzu znalazł malowany drewniany obraz Madonny. Obraz miał wciąż wracać na to samo miejsce, więc w końcu postawiono tam kaplicę. Mieszkańcy Poljic uznali Matkę Bożą z Pojišanu za swoją patronkę. Dla wielu wiernych obraz jest cudowny, a kult trwa nieprzerwanie od stuleci.

Co warto wiedzieć przed wizytą?

• Kościół jest czynną świątynią parafialną i klasztorną, więc obowiązuje strój i zachowanie stosowne do miejsca modlitwy.
• Największe święto przypada 15 sierpnia, w uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Wtedy obraz jest uroczyście przenoszony do sanktuarium z katedry i wraca na swoje miejsce.
• To kościół wotywny splickich żeglarzy, dlatego bywa miejscem podziękowań za szczęśliwe powroty z morza.
• Dojście z centrum zajmuje niewiele czasu, a okolica jest spokojniejsza niż okolice Pałacu Dioklecjana.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Jeśli zwiedzasz Split poza głównym szlakiem turystycznym, to dobre miejsce, by zobaczyć, jak miasto żyje wiarą i tradycją na co dzień. Barokowa bryła, cisza klasztornego otoczenia i długa historia kultu tworzą atmosferę zupełnie inną niż w zatłoczonym centrum. Kościół dobrze łączy się ze spacerem po wschodnich dzielnicach miasta.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się kościół? We wschodniej części Splitu, w dzielnicy Pojišan, kilkanaście minut spacerem od starego miasta.

Kto opiekuje się sanktuarium? Od 1909 roku zakon kapucynów, który ma tu także swój klasztor.

Kiedy odbywa się główna uroczystość? 15 sierpnia, w święto Wniebowzięcia, gdy obraz Matki Bożej jest uroczyście przenoszony z katedry do sanktuarium.

Czy można wejść do środka? Tak, to czynny kościół. Najlepiej unikać godzin nabożeństw, jeśli chcesz spokojnie obejrzeć wnętrze.

Czy to miejsce ma znaczenie dla marynarzy? Tak, jest uważane za kościół wotywny splickich żeglarzy i rybaków.