Kościół i klasztor św. Eufemii w Splicie

Kościół i klasztor św. Eufemii to średniowieczny zespół benedyktyński w Splicie, z którego do dziś zachowały się głównie fundamenty i fragmenty murów. Miejsce przyciąga osoby zainteresowane historią architektury sakralnej Dalmacji i dawnym życiem zakonnym miasta.

Czym było to miejsce?

Zespół powstał jako część klasztoru benedyktyńskiego. Kościół wzniesiono na krótko przed 1069 rokiem, a jego fundację wiąże się z arcybiskupem Splitu Lovro, który urzędował w latach 1060–1099. Według części opracowań świątynia miała pierwotnie wezwanie św. Benedykta, a dopiero później zaczęto ją łączyć ze św. Eufemią. Klasztor zamieszkiwała wspólnota benedyktynek, a prace budowlane przy zespole prowadzono etapami od XI aż do XVIII wieku.

Jak wyglądał kościół?

Był to budynek o trzech nawach, nakryty kopułą, z trzema półkolistymi absydami po stronie wschodniej. Taki układ sprawia, że badacze traktują go jako ważny przykład kościoła kopułowego w średniowiecznej Dalmacji; poświęcono mu osobne artykuły naukowe. W 1444 roku po południowej stronie dobudowano późnogotycką kaplicę, związaną z kultem błogosławionego, czczonego w Splicie arcybiskupa.

Co się stało z klasztorem?

W 1806 roku władze francuskie zlikwidowały klasztor. Później obiekty wykorzystywano do celów wojskowych, między innymi jako szpital. W 1877 roku pożar zniszczył cały kompleks, a kolejne szkody przyniosła II wojna światowa. Dziś o dawnym wyglądzie świątyni wiemy przede wszystkim z dawnych rysunków i badań archeologicznych.

Czy zespół jest chroniony?

Tak. Zespół wpisano do rejestru dóbr kultury Chorwacji jako dobro nieruchome pod numerem Z-3424.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do środka? Kościół nie istnieje jako działająca świątynia. Zachowały się fundamenty i ślady murów, więc to raczej miejsce na krótki spacer i oglądanie śladów historii niż klasyczne zwiedzanie wnętrz.

Czy to klasztor mnichów czy zakonnic? Opracowania opisują zespół jako klasztor benedyktynek, choć w części tekstów pojawia się też ogólne określenie „klasztor benedyktyński”.

Dlaczego niewiele tu zostało? Główną przyczyną był pożar z 1877 roku, po którym obiekt już nie został odbudowany, oraz późniejsze zniszczenia z czasów wojny.

Dla kogo to miejsce? Dla miłośników architektury romańskiej i gotyckiej, historii Splitu oraz osób, które chcą zobaczyć mniej oczywiste zabytki poza głównym szlakiem wokół pałacu Dioklecjana.