Castle Hostíkovic

Zamek Hostíkovice (znany też jako Milčany, dawniej niemiecki Kickelsburg) to zrujnowana średniowieczna warownia w gminie Holany, w powiecie Česká Lípa, w kraju libereckim. Ruiny leżą pomiędzy stawami Holanskim i Milčanskim, wśród sosnowego lasu i domków rekreacyjnych, około 8 km na południowy zachód od Česká Lípa.

Jak dotrzeć?

Do ruin prowadzi znakowany szlak turystyczny (czerwony) biegnący pomiędzy Holanskim a Milčanskim stawem, w rejonie popularnym wśród letników z okolicznych domków. Najbliższym punktem orientacyjnym jest miasteczko Holany, do którego dojazd samochodem od strony Česká Lípa zajmuje kilkanaście minut. Zamek stoi na skalistym cyplu na zachodnim brzegu Holanskiego stawu i jest dostępny bezpłatnie, przez cały rok.

Skąd wzięła się nazwa?

Miejsce bywa różnie nazywane, co często myli turystów. Starsze, jeszcze wcześniejsze siedziba pańska — zwana najpewniej Milčany — stała niegdyś na wysepce w sąsiednim stawie i zanikła na przełomie XIV i XV wieku. Nowy zamek, który przejął tę nazwę, wzniesiono w latach 1391–1402 już w innym miejscu. Przez lata ruiny błędnie utożsamiano z zamkiem Vítkovec — dziś wiadomo, że to pomyłka, a właściwa nazwa obiektu to Milčany, znany również jako hrad u Hostíkovic.

Jaka jest historia zamku?

Tytułu „z Milčan" używał już w 1366 roku niejaki Přibík, co wskazuje na istnienie wcześniejszej siedziby rodowej w tej okolicy. Pierwsza pisemna wzmianka o „dobrach milčańskich" pochodzi z 1391 roku, a sam zamek powstał w latach 1391–1402. W 1402 roku jego właścicielem został Jindřich Berka z Dubé, a w 1437 roku warownię odkupił Zikmund (Děčínský) z Vartenberka. W 1444 roku obiekt mógł ucierpieć podczas najazdów łużyckich. Znaczenie zamku zaczęło słabnąć po 1438 roku, gdy nową siedzibą panów stał się Nový Rybník — ostatnia wzmianka o Milčanach jako części majątku rybnovského pochodzi z 1460 roku. Od 1543 roku źródła opisują zamek jako opuszczony, a ostatni pisemny zapis na jego temat pochodzi z 1622 roku. Warownia prawdopodobnie ostatecznie podupadła w czasie wojny trzydziestoletniej — materiał z jej murów miał posłużyć do budowy kościoła w Holanach. Od 1958 roku ruiny są chronione jako zabytek kultury.

Co można dziś zobaczyć?

Z dawnego zamku zachował się tylko narożnik pałacu — wschodnia ściana ma wciąż około 7 metrów wysokości, natomiast krótsza, południowa ściana sięga około 3 metrów i zachowała jeden otwór strzelniczy oraz otwory po belkach stropowych. Na terenie widoczne są też pozostałości wałów obronnych oraz nierówności terenu po dawnych fortyfikacjach. Warto pamiętać, że okoliczny teren był w przeszłości przekształcany przez wydobycie piaskowca, co zatarło część pierwotnego ukształtowania terenu wokół ruin.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ jest to obiekt w plenerze, najlepszą porą na zwiedzanie są wiosna i lato, gdy las wokół stawów jest w pełni zielony, a dłuższe dni pozwalają połączyć spacer do ruin z wypoczynkiem nad Holanskim stawem. Jesienią bywa tu spokojniej i mniej turystów, co sprzyja tym, którzy szukają kontaktu z historią bez tłumów.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Hostíkovice i zamek Milčany to to samo miejsce? Tak. Ruiny bywają nazywane zarówno „hrad u Hostíkovic", jak i Milčany — to ten sam obiekt, przez lata mylnie utożsamiany też z zamkiem Vítkovec.

Kiedy powstał obecny zamek? Wzniesiono go w latach 1391–1402, na miejscu starszej siedziby rodowej, która wcześniej stała na wysepce w sąsiednim stawie.

Co zostało z dawnej warowni? Przetrwał narożnik pałacu z wyższą, wschodnią ścianą (ok. 7 m) i niższą, południową (ok. 3 m) z otworem strzelniczym, a także ślady wałów i fortyfikacji ziemnych.

Czy zwiedzanie ruin jest płatne? Nie, ruiny są ogólnodostępne i można je zwiedzać bezpłatnie przez cały rok.