Zomergem town hall

Ratusz w Zomergem (niderl. Gemeentehuis Zomergem) stoi na wąskiej, zachodniej pierzei rynku (Markt) w tej wschodnioflandryjskiej miejscowości, dziś części gminy Lievegem. To budynek, który dla mieszkańców jest czymś więcej niż siedzibą administracji – jest świadectwem odbudowy po katastrofie I wojny światowej.

Dlaczego powstał nowy ratusz?

Wcześniejszy ratusz Zomergem, wzniesiony w 1870 roku po wschodniej stronie rynku, nie przetrwał wojny. Zomergem leżało w strategicznym punkcie wzdłuż kanału Schipdonk, co podczas ostatniej ofensywy w październiku 1918 roku uczyniło z miejscowości teren zaciętych walk – budynek uległ zniszczeniu wskutek ostrzału. Odbudowa gminy w latach 20. XX wieku wymagała więc nowej siedziby władz.

Kto zaprojektował budynek?

Projekt powstał w 1920 roku, a autorem był ceniony gandawski architekt Valentin Vaerwyck. Ten sam twórca odpowiadał wcześniej za pałac sprawiedliwości w Dendermonde, budynek prowincji we Wschodniej Flandrii w Gandawie oraz prace restauracyjne przy gandawskim belfrze – jego dorobek plasuje go wśród najważniejszych architektów regionu tamtego okresu. Ratusz w Zomergem ukończono w 1923 roku.

W jakim stylu zbudowano ratusz?

Budynek reprezentuje styl neotradycyjny, wpisujący się w nurt regionalizmu charakterystyczny dla powojennej odbudowy Flandrii – nurt, który świadomie sięgał po lokalne, historyczne formy architektoniczne zamiast modernistycznych rozwiązań. Vaerwyck czerpał przy tym silną inspirację z ratusza, który sam zaprojektował dla „Wsi Modelowej” (Oud-Vlaamsche Kunstambachten) prezentowanej na Wystawie Światowej w Gandawie w 1913 roku – powtórzył więc sprawdzony wcześniej pomysł architektoniczny, dostosowując go do nowej lokalizacji.

Jaką funkcję pełnił budynek?

Ratusz wzniesiono jako samodzielną, dominującą bryłę stojącą na wąskiej, zachodniej stronie rynku. Od początku łączył funkcję administracyjną z sądowniczą – mieścił zarówno siedzibę władz gminnych, jak i sąd pokoju, co było typowym rozwiązaniem dla mniejszych miejscowości flamandzkich w tamtym okresie, gdzie jeden reprezentacyjny budynek obsługiwał kilka instytucji publicznych jednocześnie.

Czy budynek jest chroniony?

Tak. Ze względu na wartość architektoniczną i historyczną ratusz w Zomergem został wpisany na listę zabytków chronionych w 1995 roku. Ochrona ta potwierdza znaczenie budynku jako przykładu powojennej architektury regionalistycznej we Flandrii Wschodniej oraz jako pomnika odbudowy gminy po zniszczeniach 1918 roku.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano obecny ratusz w Zomergem? Budynek zaprojektowano w 1920 roku, a jego budowę ukończono w 1923 roku.

Dlaczego poprzedni ratusz nie przetrwał do dziś? Ratusz z 1870 roku, stojący po przeciwnej, wschodniej stronie rynku, został zniszczony ostrzałem podczas walk w październiku 1918 roku – Zomergem znajdowało się wówczas w strefie intensywnych działań frontowych wzdłuż kanału Schipdonk.

Kto był architektem ratusza? Budynek zaprojektował Valentin Vaerwyck z Gandawy, autor m.in. pałacu sprawiedliwości w Dendermonde i budynku prowincji w Gandawie.

Czy ratusz w Zomergem jest zabytkiem? Tak, od 1995 roku znajduje się na liście chronionych zabytków architektonicznych.

Jaką funkcję pełnił budynek poza administracją gminną? Oprócz siedziby władz lokalnych mieścił także sąd pokoju, obsługując rynek jako centralny punkt życia publicznego miejscowości.