Van Vlaanderensmolen

Van Vlaanderensmolen to murowany młyn typu koźlak stojący przy Molenslag w Vinderhoute, dzielnicy belgijskiej gminy Lievegem we Flandrii Wschodniej. Charakterystyczna, okrągła bryła z kamienia wznosi się na kouterze — lekko wyniesionym polu uprawnym, około pięciu metrów wyżej niż otaczający teren, na skraju doliny rzeki Oude Kale.

Jak wyglądała historia tego miejsca?

Zanim powstał dzisiejszy młyn, w tym samym miejscu stał drewniany młyn typu kozłowy, znany pod nazwą "de Zoete Moeye". Istniał już przed 1591 rokiem, co czyni ten teren miejscem młynarskiej tradycji sięgającej co najmniej końca XVI wieku. W 1731 roku młyn został przebudowany i przez kolejne dziesięciolecia należał do kolejnych panów feudalnych Vinderhoute — pozostawał w rękach ich rodu aż do zmierzchu dawnego ustroju (Ancien Régime).

Pod koniec XIX wieku majątek trafił w nowe ręce: w 1886 roku spadkobiercy dotychczasowych właścicieli sprzedali młyn rolnikowi i młynarzowi Eduardowi Van Vlaenderenowi. To właśnie od jego nazwiska pochodzi dzisiejsza nazwa obiektu.

Dlaczego młyn jest murowany, skoro pierwotnie był drewniany?

W 1905 roku drewniana konstrukcja przewróciła się pod naporem wiatru. Jeszcze tego samego roku w tym samym miejscu wzniesiono nowy młyn — tym razem murowany, z kamienia, w formie okrągłej wieży. Ta zmiana materiału i konstrukcji była typową reakcją na zniszczenia starszych, drewnianych młynów kozłowych, które łatwiej ulegały silnym wiatrom niż budowle murowane.

Do czego służył młyn i kiedy przestał pracować?

Nowy, kamienny młyn pracował jako młyn zbożowy nieprzerwanie do 1958 roku. Przez ponad pół wieku mielono w nim ziarno dla okolicznych gospodarstw, co czyniło go ważnym punktem gospodarczym Vinderhoute i sąsiednich miejscowości.

Co stało się z młynem po zakończeniu działalności gospodarczej?

Po zaprzestaniu produkcji młyn przechodził przez ręce kolejnych prywatnych właścicieli. Ostatecznie budynek przekształcono na cele mieszkalne — dziś pełni funkcję rezydencji, zachowując przy tym swoją historyczną, rozpoznawalną bryłę.

Jaki status ochrony ma okolica młyna?

Otoczenie młyna, położone przy rzece Kale na granicy Vinderhoute i Lovendegem, zostało uznane za chroniony krajobraz zabytkowej wsi 21 maja 1984 roku. Oznacza to, że ochronie podlega nie tylko sama budowla, lecz także charakterystyczny, historyczny układ terenu wokół niej — pola, dolina rzeki i relacja młyna z otaczającym krajobrazem rolniczym.

Najczęstsze pytania

Czy Van Vlaanderensmolen wciąż mieli zboże? Nie — działalność młynarska zakończyła się w 1958 roku, a budynek pełni obecnie funkcję mieszkalną.

Skąd pochodzi nazwa młyna? Od nazwiska Eduarda Van Vlaenderena, rolnika i młynarza, który kupił obiekt w 1886 roku od spadkobierców dawnych panów Vinderhoute.

Czy to ten sam młyn, który stał tu od XVI wieku? Nie do końca — najstarszy, drewniany młyn kozłowy "de Zoete Moeye" istniał tu już przed 1591 rokiem i był przebudowywany, ale po tym, jak przewrócił się w 1905 roku, na jego miejscu wzniesiono zupełnie nowy, murowany młyn, który stoi do dziś.

Czy można zwiedzać młyn od środka? Obiekt pełni obecnie funkcję prywatnej rezydencji, więc dostęp do wnętrza nie jest ogólnie dostępny dla zwiedzających — można jednak podziwiać jego bryłę i okoliczny krajobraz z zewnątrz.

Gdzie dokładnie znajduje się młyn? Przy Molenslag w Vinderhoute, dzielnicy gminy Lievegem, na kouterze przy dolinie rzeki Oude Kale, niedaleko granicy z Lovendegem.