Zámek Uhřice

Zámek Uhřice stoi w środku wsi Uhřice, w powiecie Kroměříž, kilkanaście kilometrów na zachód od samego Kroměříža. To niewielka, kameralna rezydencja z długą historią przebudów — od średniowiecznej strażnicy, przez renesansową i barokową siedzibę szlachecką, po dzisiejszy, dopiero od niedawna ratowany zabytek.

Jak dotrzeć?

Uhřice leży na Morawach, w powiecie Kroměříž, przy drodze łączącej okolice Morkovic-Slížan z Kroměřížem. Najwygodniej dojechać samochodem — z centrum Kroměříža to około 20–30 minut jazdy. Zámek stoi w samym środku wsi, więc łatwo go rozpoznać nawet bez dokładnego adresu. W okolicy nie ma dużego ruchu turystycznego, dlatego warto wcześniej zapytać miejscowych o dojazd lub skorzystać z nawigacji ustawionej na Uhřice, powiat Kroměříž (żeby nie pomylić z inną wsią o tej samej nazwie w powiecie Vyškov).

Co zobaczysz?

Historia obiektu sięga XIV wieku — pierwsze wzmianki o tutejszej strażnicy i majątku pochodzą z lat 1336 i 1355. W 1371 roku margrabia Jan przekazał fortalicję Janowi Půcie z Holštejna. Później władali nią m.in. panowie z Dřínova, a od 1499 roku rodzina Miňovských z Lazníku na Mouřinovie, która przebudowała pierwotną strażnicę na bardziej reprezentacyjną siedzibę.

W 1612 roku Hynek Žalkovský przekształcił budowlę w renesansową rezydencję. Po bitwie na Białej Górze w 1620 roku majątek skonfiskowano rodzinie Žalkovskich, którzy władali nim od 1610 roku, a nowym właścicielem stał się ołomuniecki proboszcz Jan Arnošt Platejs z Platenštejna. Wojna trzydziestoletnia zniszczyła obiekt, ale odbudował go Hoffmann z Grünbüchlu, który kupił majątek w 1655 roku.

Obecny, jednopiętrowy kształt zámek zyskał w 1723 roku, za czasów Zuzanny Terezji, hraběnky Gellhornowej, żony Ernsta, hraběte Gellhorna, właściciela dóbr blanských. W tamtym czasie do majątku należały owczarnia, browar z suszarnią słodu, karczma dworska, młyn i kuźnia — typowy zestaw gospodarczy dla morawskiej rezydencji tego okresu.

XX wiek nie był dla zámku łaskawy. Po 1990 roku obiekt wrócił do spadkobierców w ramach restytucji, ale skomplikowane stosunki własnościowe sprawiły, że budynek zaniedbano. Popadał w ruinę do tego stopnia, że około 2001 roku trafił na listę zabytków zagrożonych zniknięciem. Nowy właściciel, który kupił zámek w 2003 roku, uratował go w ostatniej chwili przed katastrofą budowlaną i rozpoczął systematyczną odbudowę.

Dziś zwiedzający mogą zobaczyć niedawno odrestaurowaną kaplicę zámkową, park zámkowy z zieleńcami oraz galerię starych fotografii dokumentujących kolejne etapy przemian budowli. Trwają też prace przy dachu — pierwotny mansardowy kształt wraca na miejsce uproszczonych powojennych konstrukcji.

Kiedy przyjechać?

Kaplica i park są dostępne po wcześniejszym uzgodnieniu — nie ma tu stałych godzin otwarcia dla zwiedzających indywidualnych, więc kontakt z opiekunami obiektu przed wizytą jest niezbędny. Zámek funkcjonuje też jako miejsce na wesela — park można wynająć na ceremonie, co warto mieć na uwadze, planując termin wizyty poza takimi wydarzeniami. Najlepszym momentem na zwiedzanie parku jest wiosna i lato, kiedy zieleń wygląda najlepiej, a trwające prace remontowe rzadziej ograniczają dostęp do poszczególnych części majątku.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Zámek Uhřice? We wsi Uhřice w powiecie Kroměříž, na Morawach, kilkanaście kilometrów od Kroměříža — nie należy go mylić z inną wsią Uhřice w powiecie Vyškov.

Jak stary jest zámek? Najstarsze wzmianki o strażnicy na tym miejscu pochodzą z XIV wieku (1336/1355), a obecny, jednopiętrowy wygląd budowla zyskała w 1723 roku.

Czy zámek można zwiedzać bez wcześniejszego kontaktu? Nie — kaplica i park są dostępne po dohodě (po uzgodnieniu), nie ma stałych godzin otwarcia dla zwiedzających indywidualnych.

Czy zámek jest odnawiany? Tak — od zakupu przez nowego właściciela w 2003 roku obiekt jest systematycznie remontowany, m.in. odtworzono kaplicę i przywracany jest oryginalny mansardowy dach.