Zamek Střekov

Zamek Střekov wznosi się na bazaltowej skale nad prawym brzegiem Łaby, w południowej części Ústí nad Labem. To jedna z najlepiej zachowanych ruin zamkowych w północnych Czechach i jeden z symboli tego regionu – widoczny z daleka, górujący nad rzeką i dawnym szlakiem handlowym, który kiedyś kontrolował.

Kto i po co zbudował zamek nad Łabą?

Zamek powstał w 1316 roku z inicjatywy Jana Luksemburskiego, króla czeskiego i ojca późniejszego cesarza Karola IV. Lokalizacja nie była przypadkowa – skalny cypel nad Łabą pozwalał kontrolować ruch rzeczny na ważnym szlaku handlowym prowadzącym w stronę Niemiec. Załoga zamku pobierała tu cło od towarów spławianych rzeką, co czyniło Střekov nie tylko twierdzą obronną, ale i punktem celnym strzegącym dochodów korony.

Jak zamek przetrwał wojny i czas?

Przez stulecia Střekov był świadkiem konfliktów, które regularnie przetaczały się przez środkową Europę. Podczas wojny trzydziestoletniej stacjonowały tu kolejno wojska cesarskie, saskie i szwedzkie. W czasie wojny siedmioletniej zamek ucierpiał w wyniku oblężeń wojsk austriackich i pruskich. Pod koniec XVIII wieku stracił znaczenie militarne i zaczął popadać w ruinę. Dopiero pod koniec XIX wieku oraz w latach 1911–1912 przeprowadzono prace zabezpieczające, dzięki którym ruiny przetrwały do dziś w formie dostępnej dla zwiedzających.

Dlaczego zamek zainspirował Richarda Wagnera?

W XIX wieku malownicze ruiny nad Łabą przyciągały romantycznych artystów. Widok stąd zachwycił między innymi Goethego, który uznał panoramę Łaby za jedną z najpiękniejszych w środkowej Europie, a malarze tacy jak Caspar David Friedrich czy Ludwig Richter uwieczniali zamek na płótnie. Najsłynniejszy jest jednak związek z Richardem Wagnerem – kompozytor odwiedził Střekov w 1842 roku, a wrażenia z tej wizyty miały zainspirować go do napisania poematu, który stał się później podstawą libretta opery „Tannhäuser”.

Jaka legenda krąży wokół zamku?

Z zamkiem wiąże się opowieść o córce pana na Střekovie, która – zrozpaczona lub uciekając przed nieszczęśliwym losem – skoczyła z zamkowej wieży. Według legendy jej ciało miały porwać krasnoludki żyjące w skałach pod zamkiem. Miejscowe podania mówią też, że w deszczowe noce nad urwiskiem wciąż można dostrzec zjawę zmarłej dziewczyny.

Co dziś znajduje się na terenie zamku?

Po II wojnie światowej, w 1948 roku, majątek został znacjonalizowany, a zamek odzyskała rodzina Lobkowiczów dopiero w 1990 roku, po upadku komunizmu. Na dawnym dziedzińcu działa gospoda zamkowa założona już w 1830 roku – jedna z najstarszych tego typu placówek w regionie, czynna do dziś. Zamek jest udostępniony turystom jako punkt widokowy i zabytek architektury obronnej, z którego rozciąga się widok na dolinę Łaby i miasto Ústí nad Labem.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się zamek Střekov? Na skale nad prawym brzegiem Łaby, w południowej części miasta Ústí nad Labem, w północnych Czechach.

Kto zbudował zamek? Jan Luksemburski, król czeski i ojciec cesarza Karola IV, w 1316 roku.

Jaką funkcję pełnił zamek? Strzegł szlaku handlowego nad Łabą i służył do pobierania cła od towarów spławianych rzeką.

Jaki jest związek zamku z Richardem Wagnerem? Kompozytor odwiedził zamek w 1842 roku, a inspiracje stąd zaowocowały poematem będącym podstawą libretta opery „Tannhäuser”.

Czy można dziś zwiedzać zamek? Tak, ruiny są dostępne dla turystów, a na dawnym dziedzińcu działa historyczna gospoda zamkowa.