Holocaust memorial in Ústí nad Labem

Pomník obětem holocaustu (Památník obětem holocaustu) stoi w Sadach Miejskich (Městské sady) w Ústí nad Labem, na terenie dawnego starego żydowskiego cmentarza. Odsłonięty w 2005 roku granitowy monument przypomina o Żydach z Ústí, którzy nie przeżyli II wojny światowej.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Monument znajduje się w Sadach Miejskich, w miejscu, gdzie niegdyś leżał stary żydowski cmentarz założony w 1866 roku, na rogu dzisiejszych ulic Jana Palacha i Sadovej. W 1924 roku nagrobki przysypano ziemią, a rok później teren włączono do miejskiego parku - tak powstały Sady Miejskie, jakie znamy dziś. Pomnik ustawiono wśród drzew, na trawniku, z dala od głównych alejek, co sprzyja wyciszeniu i refleksji, a nie przypadkowemu mijaniu.

Jak wygląda monument?

Centralnym elementem jest wykuta z granitu sześcioramienna Gwiazda Dawida, ważąca dziewięć ton, w połowie zatopiona w ziemi. Gwiazda nie ma cokołu - twórca celowo zrezygnował z podwyższenia, by podkreślić skromność formy. Bryła pozostaje spójna i nierozbita, mimo że wygląda, jakby powaliła ją jakaś niszczycielska siła - w ten sposób symbolizuje zarówno cios zadany narodowi żydowskiemu, jak i przetrwanie tych, którzy Holokaust przeżyli. Częściowe zanurzenie gwiazdy w ziemi bywa odczytywane jako obraz jednoczesnego wznoszenia się i zapadania - metafora losu ústeckich Żydów.

Kto stworzył pomnik?

Projekt przygotował ústecki architekt Michal Gabriel, a prace kamieniarskie wykonali Jiří Rusý i Irena Fišerová z Loun. Realizacja kosztowała około 30 tysięcy dolarów. Pomnik odsłonięto w 2005 roku.

Kogo upamiętnia pomnik?

Monument przypomina o ponad tysiącu Żydów z Ústí nad Labem, którzy zginęli w Holokauście. Przed wojną w mieście żyło około 1250 osób pochodzenia żydowskiego - wojnę przeżyło jedynie 195 z nich.

Jaka jest historia żydowskiej społeczności Ústí?

Od lat 60. XIX wieku aż do 1938 roku w Ústí nad Labem kwitła liczna społeczność żydowska, która miała duży udział w rozwoju przemysłu, gospodarki i kultury miasta. W noc sylwestrową 1938 roku naziści podpalili miejscową synagogę, a teren, na którym stała, później zamieniono na zakład mięsny.

Najczęstsze pytania

Kiedy odsłonięto pomnik? W 2005 roku.

Z czego wykonano pomnik? Z granitu - to dziewięciotonowa rzeźba w kształcie sześcioramiennej Gwiazdy Dawida, w połowie zatopionej w ziemi, bez cokołu.

Gdzie dokładnie w Sadach Miejskich stoi monument? Na trawniku wśród drzew, w miejscu dawnego starego cmentarza żydowskiego, założonego w 1866 roku na rogu ulic Jana Palacha i Sadovej.

Kto zaprojektował pomnik? Ústecki architekt Michal Gabriel; prace kamieniarskie wykonali Jiří Rusý i Irena Fišerová z Loun.

Ile osób upamiętnia pomnik? Ponad tysiąc Żydów z Ústí zamordowanych w czasie Holokaustu. Z przedwojennej społeczności liczącej około 1250 osób wojnę przeżyło jedynie 195.

Czy to ten sam pomnik, co Pomník obětem fašismu w Ústí nad Labem? Nie - to odrębny monument. Pomník obětem fašismu ma ogólniejszy charakter i upamiętnia ofiary faszyzmu, natomiast opisany tu granitowy pomnik w kształcie Gwiazdy Dawida w Sadach Miejskich koncentruje się konkretnie na Żydach z Ústí zamordowanych w Holokauście i stoi na terenie dawnego żydowskiego cmentarza.