Magistrát města Ústí nad Labem

Magistrát města Ústí nad Labem to siedziba władz miejskich Ústí nad Labem, stojąca na placu Lidickém náměstí w samym centrum miasta. Budynek wyróżnia się na tle historycznej zabudowy okolicy – nie jest to kamienica z przełomu wieków ani secesyjny gmach, lecz kompleks powstały w drugiej połowie XX wieku, dziś objęty ochroną konserwatorską jako jedyny obiekt z tego okresu w Ústí nad Labem wpisany na listę zabytków kultury.

Skąd wzięła się ta architektura?

Historia budynku sięga lat 50. XX wieku. Część od strony Lidického náměstí powstała w latach 1956–1961 według projektu architektów Jany Gabriel, Jiřího Fojty i Jiřího Nenadála. Zastosowany styl, określany jako „bruselski" (od Expo 58 w Brukseli), był w tamtym czasie wyrazem nowoczesności socjalistycznej architektury publicznej – lekkie konstrukcje, geometryczne formy i eksponowane elementy konstrukcyjne miały symbolizować postęp techniczny epoki. Pierwotnie budynek miał służyć jako siedziba Krajowego Komitetu Narodowego Kraju Północnoczeskiego, a nie od razu jako magistrat miejski.

Młodsza część kompleksu, od strony Mírového náměstí, powstała już w latach 80. – jej projekt w 1985 roku przygotował architekt Rudolf Bergr. Dobudowanie drugiego skrzydła w innym okresie sprawiło, że cały gmach składa się z dwóch wyraźnie odrębnych części, różniących się detalem i podejściem architektonicznym, choć tworzących jedną funkcjonalną całość.

Co dziś mieści się w budynku?

Poza siedzibą władz miejskich (magistrátu) w kompleksie działają dziś także jednostki policji miejskiej i państwowej, urząd pracy oraz Państwowy Fundusz Ochrony Środowiska. Budynek pełni więc funkcję wielosektorowego centrum administracyjnego, obsługującego mieszkańców miasta w wielu różnych sprawach urzędowych jednocześnie.

Dlaczego to zabytek?

To, co czyni ten gmach wyjątkowym, to fakt, że jako jedyny budynek powstały w Ústí nad Labem po 1945 roku otrzymał status zabytku kultury – i to stosunkowo szybko po ukończeniu budowy. W mieście, które w latach 80. przeszło przez falę intensywnych, często kontrowersyjnych wyburzeń starej zabudowy na rzecz nowej, socjalistycznej architektury, ten akurat obiekt uznano za na tyle wartościowy architektonicznie, że zasługuje na ochronę – w przeciwieństwie do wielu innych powojennych realizacji w regionie, które nie doczekały się takiego uznania.

Czy warto zobaczyć magistrát podczas spaceru po mieście?

Dla turystów zwiedzających Ústí nad Labem budynek magistrátu to ciekawy przystanek pokazujący inne oblicze miasta niż zabytkowa starówka czy kościoły. To przykład architektury powojennej Europy Środkowej, która – mimo że kojarzona z okresem socjalizmu – bywa dziś doceniana jako świadectwo swojej epoki. Plac Lidické náměstí, na którym stoi budynek, jest też dogodnym punktem wyjścia do dalszego zwiedzania centrum miasta.

Najczęstsze pytania

Czy do budynku magistrátu można wejść jako turysta? Budynek pełni funkcję czynnego urzędu, więc dostęp dla zwiedzających ograniczony jest głównie do części ogólnodostępnych, w których obsługiwani są petenci – nie jest to obiekt muzealny.

Dlaczego budynek nazywany jest „bruselskim stylem"? Nazwa nawiązuje do stylistyki upowszechnionej podczas wystawy Expo 58 w Brukseli, charakteryzującej się lekkimi konstrukcjami i nowoczesną, geometryczną formą – popularnej w architekturze publicznej krajów bloku wschodniego na przełomie lat 50. i 60.

Kto zaprojektował poszczególne części budynku? Starszą część (1956–1961) zaprojektowali architekci Jana Gabriel, Jiří Fojt i Jiří Nenadál, a nowsze skrzydło od strony Mírového náměstí w 1985 roku zaprojektował Rudolf Bergr.