Pomník obětem fašismu

Pomník obětem fašismu to skromny pomnik pamięci w Uściu nad Łabą (Ústí nad Labem), w północnych Czechach, upamiętniający ofiary niemieckiej okupacji oraz osoby walczące o wolność w latach 1938–1945. Tego typu pomniki są częstym elementem czeskich miast i miasteczek – powstawały głównie w dekadach powojennych jako lokalny wyraz pamięci o okresie okupacji nazistowskiej.

Co upamiętnia ten pomnik?

Napis na pomniku brzmi w przybliżeniu „Na pamięć ofiarom faszyzmu i bojownikom o wolność 1938–1945" – odnosi się więc zarówno do cywilnych i wojskowych ofiar okupacji hitlerowskiej, jak i do osób czynnie zaangażowanych w ruch oporu. Lata 1938–1945 to okres, w którym Uście nad Łabą, leżące w regionie Sudetów, zostało włączone do III Rzeszy na mocy układu monachijskiego, a następnie pozostawało pod okupacją niemiecką aż do zakończenia II wojny światowej.

Gdzie znajduje się pomnik?

Pomnik stoi na terenie miasta Uście nad Łabą, w obrębie miejskiej zieleni, gdzie znajduje się też kilka innych obiektów o charakterze pamiątkowym związanych z historią wojenną regionu. Miasto posiada bogatą, ale i trudną historię XX wieku – było ważnym ośrodkiem przemysłowym pogranicza czesko-niemieckiego, silnie dotkniętym wydarzeniami zarówno okupacji, jak i powojennych przesiedleń ludności niemieckiej.

Jaki to typ obiektu?

Jest to pomnik o charakterze kamiennym/betonowym, typowy dla powojennej tradycji upamiętniania ofiar wojny w Czechosłowacji – bez rozbudowanej formy rzeźbiarskiej, skoncentrowany na inskrypcji i prostym, wyważonym wyrazie. Tego rodzaju miejsca pamięci są dziś traktowane jako część lokalnego dziedzictwa historycznego i bywają objęte ochroną konserwatorską.

Dlaczego warto wiedzieć o tym miejscu?

Pomnik obětem fašismu jest jednym z wielu świadectw tego, jak czeskie miasta radziły sobie z pamięcią o okresie okupacji nazistowskiej. Dla osób zainteresowanych historią XX wieku w regionie Sudetów to dodatkowy punkt na mapie miejsc pamięci Uścia nad Łabą, uzupełniający wiedzę o losach miasta między 1938 a 1945 rokiem.

Najczęstsze pytania

Co oznacza nazwa „Pomník obětem fašismu"? To czeska nazwa oznaczająca „Pomnik ofiarom faszyzmu" – upamiętnia ofiary niemieckiej okupacji oraz bojowników o wolność z lat 1938–1945.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? Znajduje się na terenie Uścia nad Łabą, w obszarze miejskiej zieleni, w sąsiedztwie innych obiektów pamięci związanych z historią wojenną miasta.

Czy to jedyny pomnik ofiar wojny w mieście? Nie – Uście nad Łabą ma kilka miejsc pamięci z tego okresu, w tym osobny pomnik poświęcony ofiarom Holokaustu, który jest odrębnym, samodzielnym obiektem.

Do jakiego okresu odnosi się inskrypcja? Do lat 1938–1945, czyli od włączenia regionu do III Rzeszy po układzie monachijskim aż do zakończenia II wojny światowej.

Czy pomnik jest ogólnodostępny? Tak, jako obiekt znajdujący się w przestrzeni publicznej miasta jest dostępny do swobodnego zwiedzania.