Zámek Sobotín

Zámek Sobotín to XIX-wieczna, w duchu romantyzmu przebudowana rezydencja w wiosce Sobotín, leżącej około 9 km na północny wschód od Šumperka w kraju olomouckim.

Skąd wziął się zamek w Sobotínie?

Historia miejsca zaczyna się nie od arystokratycznej rezydencji, a od fabryki. W 1811 roku osiadły tu Andreas Eisenbach, osadnik z Podgórza w Galicji, który wydzierżawił od państwa istniejącą już hutę wyrobów metalowych i nastawił ją na produkcję broni strzeleckiej — działo się to w czasach wojen napoleońskich, gdy zbrojenia miały wysoki priorytet. W 1834 roku na terenie zakładu wzniesiono niewielki dworek. Prawdziwy przełom nastąpił jednak w latach 40. XIX wieku, gdy majątek przeszło w ręce rodziny Kleinów — niemieckich przemysłowców, którzy przemysłowy obiekt przebudowali na zamek w stylu romantycznym.

Jak wygląda budynek zamku?

Architektonicznie zamek jest budowlą skromną: jednopiętrową, wzniesioną na planie litery L. Styl romantyczny widać w detalach elewacji, nie w monumentalnej skali — to rezydencja przemysłowej rodziny, nie rodowa siedziba starej szlachty. Równolegle z pracami budowlanymi Kleinowie rozbudowali istniejący niewielki staw w duży ozdobny zbiornik wodny, a otaczające grunty przekształcili w naturalistyczny park z egzotycznymi drzewami — typowy dla epoki gest bogatej rodziny inwestującej w prestiż posiadłości.

Kim byli Kleinowie i co się z nimi stało?

Bracia Klein zostali uszlachceni w uznaniu swoich zasług — w XIX wieku awans przemysłowców do stanu szlacheckiego był w monarchii habsburskiej praktyką dość powszechną. Ich potomkowie nie powtórzyli już jednak sukcesu przodków, a sobotínska linia rodu zaczęła zanikać po drugiej wojnie światowej, gdy władzę w Czechosłowacji przejęła partia komunistyczna. Rodzina, podobnie jak cała niemiecka społeczność gminy, została po wojnie wysiedlona. Do dziś w Sobotíně po Kleinach pozostało też rodowe mauzoleum, które — obok samego zamku — liczy się do lokalnych zabytków.

Co działo się z zamkiem za komunizmu?

W latach 50. i 60. XX wieku budynek służył miejscowemu komitetowi narodowemu, czyli lokalnej administracji państwowej tamtego okresu. Pod koniec lat 70. przeszedł rekonstrukcję i został zaadaptowany na ośrodek wypoczynkowy dla górników kopalni Dukla z Ostrawy — typowy dla epoki model zakładowego wczasowiska, finansowanego przez duże przedsiębiorstwo przemysłowe.

Czym jest zamek dzisiaj?

Po 2012 roku zamek i przylegający do niego park przeszły kosztowną, gruntowną rekonstrukcję. Obecnie obiekt funkcjonuje jako hotel — działający pod marką resortu, oferujący nocleg w historycznych murach otoczonych zabytkowym parkiem.

Jak dojechać do Sobotína?

Sobotín leży niedaleko Šumperka, w powiecie šumperskim kraju olomouckiego, w otoczeniu Jesionika i Gór Hrubego Jesienika. Pierwsza pisemna wzmianka o samej wsi pochodzi z 1351 roku, co świadczy o dużo starszej historii osadnictwa niż historia samego zamku. Region jest dobrym punktem wypadowym do zwiedzania okolicznych gór i mniejszych miasteczek Šumperska.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał zamek w Sobotíně? Obiekt powstał w latach 40. XIX wieku z przebudowy wcześniejszego dworku (z 1834 roku) i fabryki metalowej (z 1811 roku), gdy majątek przejęła rodzina Kleinów.

Kto zbudował zamek Sobotín? Przekształcenia dokonała rodzina Kleinów, niemieckich przemysłowców uszlachetnionych za zasługi, którzy przemysłowy zakład i istniejący dworek przebudowali w rezydencję w stylu romantycznym.

Co się stało z zamkiem po drugiej wojnie światowej? Rodzina Kleinów została wysiedlona wraz z niemiecką ludnością gminy. W latach 50.–60. budynek służył lokalnej administracji, a od końca lat 70. był ośrodkiem wypoczynkowym dla górników z Ostrawy.

Czy zamek Sobotín można dziś odwiedzić? Po rekonstrukcji przeprowadzonej po 2012 roku zamek funkcjonuje jako hotel, więc można w nim nocować, a otaczający park jest dostępny do zwiedzania.