Zámek Loučná nad Desnou

Zámek Loučná nad Desnou to renesansowo-barokowa rezydencja u podnóża Jeseníků, w gminie Loučná nad Desnou w powiecie Šumperk, w kraju ołomunieckim. Do samej gminy należy też Filipová — osada założona w XVIII wieku przez opata klasztoru welehradzkiego, którego imię nosi do dziś. Zamek sam w sobie jest dziś zamknięty dla zwiedzających, ale otaczający go rozległy park pozostaje jedną z ciekawszych atrakcji regionu.

Kto zbudował zamek i skąd wzięła się jego dzisiejsza forma?

Poprzednikiem obecnej budowli był niewielki dworek myśliwski, wzniesiony przez ród Žerotínów pod koniec XV wieku. Właściwy zamek renesansowy zaczęli budować od 1608 roku synowie Jana Staršího ze Žerotína — w tym Přemek ze Žerotína — na miejscu drewnianej myśliwskiej siedziby, zlecając prace włoskiej ekipie budowlanej. Powstała wielopiętrowa budowla wokół prostokątnego dziedzińca, z renesansowym portalem wejściowym od strony południowej. W ostatniej ćwierci XVII wieku obiekt rozbudowano w duchu baroku.

Jaką rolę odegrał klasztor welehradzki i skąd wzięła się Filipová?

W 1770 roku majątek kupił klasztor w Velehradě. Kilka lat później, w 1774 roku, opat zlecił dobudowanie do wschodniego skrzydła barokowej kaplicy pod wezwaniem świętych Cyryla i Metodego, ozdobionej malowidłami późnobarokowego malarza Ignáca Raaba. To właśnie ten sam opat, Filip Martin Zuri, założył w 1773 roku osadę, którą nazwano na jego cześć Filipová — powstała z podziału folwarku należącego do majątku. Po zniesieniu klasztoru w 1784 roku zamkowa kaplica stała się kościołem parafialnym dla okolicznych wsi, w tym właśnie Filipovej.

Jak zamek trafił w ręce rodziny Kleinů i co zmienił park?

Po epizodzie klasztornym majątek przeszedł przez ręce funduszu religijnego, a w latach 1833–1842 należał do rodu Mitrovských — to wtedy hrabia zapoczątkował zakładanie ozdobnego parku w stylu angielskim. Od 1844 do 1945 roku właścicielami byli bracia Kleinowie, znani przedsiębiorcy kolejowi. Franz Klein I, najbardziej przedsiębiorczy z braci, zanim objął majątek, wyuczył się ogrodnictwa w majątku Lichtensteinów w Lednicach na Morawach — to właśnie to doświadczenie wykorzystał, przekształcając zamkowy ogród w rozległy park krajobrazowy z jeziorkiem, fontannami, sztuczną grotą i oranżerią.

Co dziś można zobaczyć w parku?

Park zajmuje ponad 12 hektarów i słynie z rzadkich gatunków drzew i krzewów, oznaczonych tabliczkami informacyjnymi — rosną tu między innymi klony jaworowe, tulipanowce amerykańskie i szczególne odmiany lip, w tym ponad 600-letnia lipa o obwodzie pnia sięgającym 730 centymetrów. Sam zamek, choć znajdował się kiedyś w rękach prywatnych i był nawet przedmiotem publicznej licytacji, obecnie stopniowo niszczeje, podczas gdy park jest utrzymywany i dostępny dla spacerowiczów w ciągu dnia.

Najczęstsze pytania

Czy zamek w Loučnej nad Desnou można zwiedzać od środka? Nie, budynek zamku pozostaje zamknięty dla zwiedzających. Otwarty i dostępny jest natomiast otaczający go park.

Skąd wzięła się nazwa osady Filipová? Osadę założył w 1773 roku opat klasztoru welehradzkiego Filip Martin Zuri i nazwał ją na własną cześć.

Kto zbudował renesansową część zamku? Budowę rozpoczęli w 1608 roku synowie Jana Staršího ze Žerotína, między innymi Přemek ze Žerotína.

Jaki związek ma zamek z rodem Lichtensteinów? Bezpośredni — poprzez Franza Kleina I, właściciela majątku od 1844 roku, który ogrodnictwa uczył się w lichtenstejnskim majątku w Lednicach i to doświadczenie wykorzystał przy tworzeniu zamkowego parku.

Jak duży jest zamkowy park i co w nim rośnie? Park ma ponad 12 hektarów i mieści m.in. ponad 600-letnią lipę o obwodzie pnia 730 cm oraz rzadkie gatunki drzew, jak tulipanowiec amerykański.