Castle in Velké Losiny

Zamek w Velkých Losinách (czes. Zámek Velké Losiny) to renesansowa rezydencja w regionie ołomunieckim, znana z dwóch skrajnie różnych powodów: eleganckiej architektury i mrocznej historii procesów o czary, które rozegrały się w jego murach pod koniec XVII wieku. Zamek stoi w sąsiedztwie słynnej ręcznej papierni, jednej z niewielu na świecie wciąż produkujących papier tradycyjną metodą.

Jak zamek zmieniał się na przestrzeni wieków?

W miejscu dzisiejszej rezydencji stała pierwotnie gotycka warownia wodna. Ród Žerotínów przejął Velké Losiny w drugiej połowie XV wieku, najpierw jako zastaw, a od 1507 roku jako trwałą własność. Od 1531 roku, za sprawą Jana Žerotína, rozpoczęto przebudowę siedziby w duchu renesansu — powstał wtedy trójskrzydłowy „zamek wysoki" z trzykondygnacyjnymi arkadami oraz trzy skrzydła „zamku niskiego" wraz z dwiema oficynami. Charakterystyczna ośmioboczna, sześciopiętrowa wieża z zegarem do dziś dominuje nad okolicą. Na przełomie XVII i XVIII wieku obiekt zyskał również elementy barokowe.

Žerotínowie władali Velkými Losinami do 1802 roku, kiedy ostatni z rodu, Ludvík Antonín, sprzedał majątek książętom Liechtenstein. Ich rodzina zarządzała zamkiem aż do 1945 roku, gdy ostatni właściciel, książę Alois, utracił majątek na mocy powojennej konfiskaty przez państwo czechosłowackie.

Co można zobaczyć we wnętrzach?

Trasa turystyczna, trwająca zwykle poniżej godziny, prowadzi między innymi przez Salę Rycerską z renesansowym stropem kasetonowym i ścianami pokrytymi tłoczoną skórą oraz sąsiadującą z nią biblioteką rodu Žerotínów. Zwiedzający mogą obejrzeć meble od epoki renesansu po empire, kolekcję broni z XVI–XIX wieku, a także kaflowe piece z lat 1586–1587 — najstarsze tego typu na Morawach i trzecie najstarsze w całych Czechach.

Dlaczego zamek kojarzy się z procesami o czary?

Velké Losiny to miejsce najbardziej znanych czeskich procesów czarownic. W 1678 roku hrabina Angelina Sybila Galle sprowadziła na dwór inkwizytora Františka Jindřicha Bobligę z Edelstadtu, a sąd inkwizycyjny działał bezpośrednio przy zamku. Procesy trwały do 1692 roku i pochłonęły 56 ofiar. Wśród straconych była Barbora Göttlicherová, żona mistrza papierniczego Kryštofa Göttlichera, spalona na stosie we wrześniu 1680 roku. Pamięć o tych wydarzeniach przechowuje lipa rosnąca w pobliżu zamku.

Co łączy zamek z papiernią?

Na przełomie XVI i XVII wieku na majątku Žerotínów założono ręczną papiernię, która działa do dziś niemal tą samą metodą co ponad cztery wieki temu i jest jedyną tego rodzaju czynną manufakturą w Czechach. To właśnie tragedia żony jej mistrza papierniczego łączy oba miejsca — architekturę zamku i pracę papierni — w jedną, wspólną opowieść o Velkých Losinách.

Co warto wiedzieć przed wizytą?

Zamek otoczony jest siedemnastowiecznym parkiem ze ścieżką edukacyjną poświęconą drzewom. Zwiedzanie odbywa się sezonowo (kwiecień–październik, w szczycie sezonu do godziny 18:00), a bilet wstępu kosztuje ok. 100 koron czeskich. Fotografowanie jest dozwolone wyłącznie na zewnątrz obiektu.

Najczęstsze pytania

Ile osób zginęło w procesach czarownic w Velkých Losinách? Według danych udostępnianych przez zamek procesy z lat 1678–1692 pochłonęły 56 ofiar.

Czy papiernia w Velkých Losinách nadal działa? Tak, ręczna papiernia założona pod koniec XVI wieku wciąż produkuje papier tradycyjną metodą i jest jedyną taką manufakturą w Czechach.

Kto był właścicielem zamku? Od 1507 do 1802 roku zamkiem władał ród Žerotínów, następnie do 1945 roku należał do książąt Liechtenstein.

Ile trwa zwiedzanie zamku? Standardowa trasa z przewodnikiem zajmuje mniej niż godzinę.