Zámek Horosedly

Zámek Horosedly to niewielki, jednopiętrowy pałac barokowy stojący w południowo-zachodnim narożniku dawnego folwarku we wsi Horosedly, między Pískiem a Strakonicami w kraju południowoczeskim. Budynek nie jest dostępny dla zwiedzających, ale jego bryła i historia dobrze pokazują, jak renesansowa forteca zamieniła się z czasem w gospodarczą rezydencję szlachecką.

Skąd wzięła się nazwa i wieś Horosedly?

Wieś Horosedly pojawia się w źródłach pisanych już w 1234 roku — wtedy jako własność praskiego biskupa Jana II, który przejął ją od klasztoru milevskiego. To czyni Horosedly jedną ze starszych miejscowości tego regionu, choć sam dwór obronny powstał znacznie później.

Kiedy powstała forteca w Horosedlech?

Renesansową fortecę (tvrz) wzniósł w 1584 roku Kryštof Loubský z Lub. Był to typowy dla epoki obronny dwór szlachecki, pełniący jednocześnie funkcję siedziby właściciela i centrum administracyjnego okolicznych gruntów. Fortyfikacyjny charakter budowli z czasem stracił znaczenie militarne i budynek zaczął pełnić funkcje czysto mieszkalno-gospodarcze.

Jak forteca zmieniła się w zamek barokowy?

Przełom nastąpił w 1713 roku, kiedy ówczesny właściciel Jan Josef Běšín przebudował starą fortecę na skromny, jednokondygnacyjny zamek w stylu barokowym. Powstała wtedy prosta, parterowa budowla z płaskimi stropami, która do dziś tworzy południowo-zachodni narożnik zabudowań folwarcznych. Kilka lat wcześniej, w 1711 roku, inny z właścicieli — Jan František z Talmberka — ufundował w sąsiedztwie kaplicę św. Jana Nepomucena, co świadczy o religijnym charakterze ówczesnej rezydencji ziemiańskiej.

Kto był kolejnym właścicielem majątku?

W 1802 roku dobra w Horosedlech trafiły w ręce orlickiej linii rodu Schwarzenbergów — jednego z najpotężniejszych rodów arystokratycznych w Czechach, posiadającego rozległe dobra na południu kraju. Majątek pozostawał w rękach Schwarzenbergów przez cały XIX wiek, aż do reformy rolnej w okresie międzywojennym.

Co się stało z zamkiem po reformie rolnej?

W 1924 roku, w ramach czechosłowackiej reformy rolnej, majątek schwarzenberski w Horosedlech przejął František Mašek. Po 1989 roku, w ramach restytucji majątkowych, sam budynek zamku wrócił do rodziny Schwarzenbergów — konkretnie do Jana Schwarzenberga, syna Karla Schwarzenberga. Folwark natomiast pozostał własnością potomków rodziny Mašek. Ten podział własności — zamek i folwark w rękach dwóch różnych rodzin — utrzymuje się do dziś.

Jak wygląda zamek dzisiaj?

Zámek Horosedly to skromna, parterowa budowla barokowa bez reprezentacyjnego przepychu — jej wartość leży bardziej w historii i lokalizacji niż w architektonicznym rozmachu. Na fasadzie zachował się metalowy herb rodu Schwarzenbergów, przypominający o dawnych właścicielach. Wnętrza mają płaskie stropy, typowe dla gospodarczych rezydencji tego typu z XVIII wieku. Obiekt pozostaje w rękach prywatnych i jest wykorzystywany głównie do celów rolniczych — nie jest udostępniony do zwiedzania.

Najczęstsze pytania

Czy zamek w Horosedlech można zwiedzać? Nie. Budynek znajduje się w rękach prywatnych i pełni funkcje gospodarcze, dlatego nie jest otwarty dla turystów.

Kto zbudował pierwotną fortecę w Horosedlech? Renesansową fortecę wzniósł w 1584 roku Kryštof Loubský z Lub.

Kiedy fortecę przebudowano na zamek barokowy? W 1713 roku, za sprawą właściciela Jana Josefa Běšína.

Do kogo należy zamek obecnie? Sam budynek zamku należy do Jana Schwarzenberga, syna Karla Schwarzenberga, natomiast folwark jest własnością potomków rodziny Mašek.

Gdzie dokładnie leży Horosedly? We wsi Horosedly, w powiecie Písek, w kraju południowoczeskim, pomiędzy miastami Písek i Strakonice.