Zalužany Castle

Zámek Zalužany stoi we wsi Zalužany, w południowej części Kraje Środkowoczeskiego, w okręgu Příbram — około 19 km na południe od Příbrami i 14 km na wschód od Březnicy. To niewielka, ale bogata w historię rezydencja, która przeszła przez ręce kilku znanych czeskich rodów szlacheckich, zanim trafiła w ręce prywatne.

Jak dotrzeć?

Zalužany leżą w spokojnym, wiejskim zakątku regionu Příbram, w rozsądnej odległości od głównych szlaków turystycznych środkowych Czech. Najwygodniej dojechać samochodem — wieś jest dobrze skomunikowana z Příbramią i Březnicą, skąd prowadzą lokalne drogi. Osoby korzystające z transportu publicznego powiną liczyć się z przesiadkami i dłuższym czasem podróży, typowym dla mniejszych miejscowości tego regionu.

Co zobaczysz?

Historia osady sięga XIII wieku — najstarsze wzmianki o umocnionej siedzibie w Zalužanach pochodzą z końca tego stulecia. Pod koniec XIII wieku majątek należał do dóbr zamku Kamýk; w 1291 roku król Wacław II wymienił go, najprawdopodobniej za inne wsie, na rzecz klasztoru w Ostrowie, w rękach którego pozostawał do 1313 roku.

Obecny zámek powstał z przebudowy pierwotnie gotyckiej, ufortyfikowanej siedziby — najpierw w stylu renesansowym, później barokowym. Dwupiętrowy renesansowy dworek, wzniesiony na miejscu wcześniejszej umocnionej osady, później przebudowano w stylu rokokowym. Kluczową rolę w tej przemianie odegrał ród Koczów z Dobrše, właścicieli majątku w latach 1727–1775 — to za ich czasów, między 1772 a 1775 rokiem, przeprowadzono zasadniczą rokokową modernizację budynku.

Wśród właścicieli zámku wymienia się także rody Šternberków oraz Deymów ze Střítěže, a w XIX wieku majątek przeszedł w ręce Schwarzenbergów. W 1802 lub 1804 roku Karel Filip ze Schwarzenbergu nabył Zalužany i przyłączył je do dóbr orlickich; rodzina Schwarzenbergów władała zámkiem do 1922 roku. Dwa lata później, w 1924 roku, obiekt kupiła rodzina Václava Biskupa ze Žbonína.

Po 1990 roku pierwotni właściciele odzyskali budynek w ramach restytucji majątkowej. Po niezbędnych naprawach zámek był wynajmowany rodzinie Carla Albrechta Waldsteina, która mieszkała tam do 2005 roku jako w rezydencji rodzinnej.

Dziś obiekt, normalnie niedostępny dla zwiedzających, można wynająć na wesela lub inne okazje — w takich okolicznościach odwiedzający mogą przejść przez prawie wszystkie pomieszczenia pierwotnej umocnionej siedziby oraz późniejszego renesansowego zámku z rokokowymi przekształceniami, którego historia sięga XIII wieku.

Kiedy przyjechać?

Ze względu na status prywatnej, wynajmowanej rezydencji, zámek nie funkcjonuje jak typowy obiekt muzealny z regularnymi godzinami otwarcia. Najlepszym momentem na odwiedziny są okazjonalne wydarzenia otwarte dla publiczności lub wizyta w ramach wynajmu obiektu na uroczystość — warto wcześniej sprawdzić aktualne informacje u zarządzających majątkiem lub w gminie Zalužany.

Najczęstsze pytania

Czy zámek Zalužany jest otwarty dla turystów? Obiekt jest normalnie niedostępny dla zwiedzających indywidualnie — funkcjonuje jako prywatna rezydencja, którą można wynająć na wesela i inne wydarzenia.

Jak stary jest zámek? Historia siedziby na tym miejscu sięga końca XIII wieku, choć obecna forma to efekt przebudów renesansowych, barokowych i rokokowych, głównie z lat 1772–1775.

Kto był właścicielem zámku? Wśród właścicieli byli m.in. klasztor w Ostrowie, rody Šternberków, Deymów ze Střítěže, Koczów z Dobrše, Schwarzenbergów oraz rodzina Biskupów ze Žbonína.

Gdzie leży Zalužany? We wsi Zalužany w okręgu Příbram, w Kraju Środkowoczeskim, około 19 km na południe od Příbrami i 14 km na wschód od Březnicy.