Draheničky

Draheničky to niewielka wieś leżąca w gminie Mišovice, w powiecie pisieckim, w kraju południowoczeskim, znana przede wszystkim z renesansowej twierdzy stojącej na wschodnim skraju osady. Miejscowość rozciąga się w łagodnie pofałdowanym, rolniczym krajobrazie pomiędzy Pískiem a Rožmitálem pod Třemšínem, w granicach katastru wsi Svučice.

Skąd wzięła się osada Draheničky?

Pierwsza pisemna wzmianka o Draheničkach pochodzi z 1323 roku, kiedy to król Jan Luksemburski nadał tutejsze dobra Piotrowi I z Rožmberka. Wcześniej majątek należał do rozległych włości królewskiego zamku Zvíkov, co stawia Draheničky wśród miejscowości o naprawdę odległych korzeniach osadniczych. Nazwa wsi w dawnych źródłach bywała zapisywana jako „małe Draheničky", co odróżniało ją od pobliskiej, większej Drahenice – to dwie osobne miejscowości w regionie południowoczeskim, mimo podobnie brzmiących nazw.

Czym jest miejscowa twierdza?

Najcenniejszym zabytkiem wsi jest niewielka, dwukondygnacyjna twierdza w stylu renesansowym, wzniesiona prawdopodobnie w połowie XVI wieku z kamienia łamanego. Budynek stoi w narożniku rozległego, mniej więcej kwadratowego założenia o boku około 70 metrów, do którego z czasem dobudowano kolejne, niższe skrzydła gospodarcze – dziś całość tworzy zamknięty dziedziniec. We wnętrzach zachowały się sklepienia w części mieszkalnej i części pomieszczeń gospodarczych, a w zachodnim narożu można znaleźć starsze elementy konstrukcyjne oraz fragmenty pierwotnej polichromii.

Losy majątku wielokrotnie się zmieniały: w 1577 roku Krzysztof I ze Švamberka sprzedał całą posiadłość Voršili Vrábskiej z Bukovej. Data 1717 widniejąca na jednej ze stodół świadczy o barokowych przebudowach gospodarczych, a w połowie XIX wieku dobudowano skrzydło północne, które ostatecznie zamknęło czworobok dziedzińca w formie znanej do dziś. Od 1963 roku obiekt jest wpisany do rejestru zabytków kultury. Z czasem twierdza z rezydencji szlacheckiej przekształciła się w gospodarstwo rolne, a obecnie znajduje się w rękach prywatnych i służy hodowli koni – nie jest udostępniona do zwiedzania. Według stanu z 2018 roku budynek był w zadowalającej kondycji, po częściowej renowacji dachów, okien, drzwi oraz elewacji północno-zachodniej.

Co jeszcze wydarzyło się w Draheničkach?

Wieś zapisała się też w regionalnej historii za sprawą mrocznego wydarzenia z 1623 roku – doszło tu wówczas do zabójstwa Jana Jiřího Gryspka z Gryspachu, którego zabił Jan Karel Příchovický. Przez wieki Draheničky zmieniały przynależność administracyjną, należąc kolejno m.in. do Výšic, Svučic i Mirovic, zanim w 1990 roku wróciły do gminy Mišovice.

Jak wygląda wieś dzisiaj?

Draheničky to dziś bardzo mała miejscowość – w 2021 roku liczyła zaledwie 15 mieszkańców i 13 domów, choć jeszcze na przełomie XIX i XX wieku, w 1900 roku, mieszkało tu ponad sto osób. We wsi stoi murowana dzwonnica oraz kamienny krzyż z inskrypcją z 1850 roku. To miejsce dla podróżnych szukających spokoju i architektury z dala od tłumów, a nie typowa atrakcja z rozbudowaną infrastrukturą turystyczną.

Najczęstsze pytania

Czy twierdzę w Draheničkach można zwiedzać? Nie – obiekt jest własnością prywatną i służy dziś do hodowli koni, więc wnętrza nie są dostępne dla zwiedzających. Można jedynie obejrzeć bryłę budynku z zewnątrz.

Czym różnią się Draheničky od Drahenic? To dwie odrębne miejscowości w południowych Czechach o podobnie brzmiących nazwach – Draheničky to mała wieś w gminie Mišovice z zabytkową twierdzą, a Drahenice to osobna gmina w powiecie przybramskim.

Jak stara jest historia Draheniček? Pierwsza wzmianka pochodzi z 1323 roku, a sama twierdza powstała prawdopodobnie w połowie XVI wieku jako część znacznie starszych dóbr należących wcześniej do zamku Zvíkov.

Ile osób mieszka dziś w Draheničkach? Według danych z 2021 roku we wsi mieszka zaledwie 15 osób w 13 domach – to jedna z najmniejszych miejscowości regionu.