Zámek Horní Chlum

Zámek Horní Chlum to niewielka szlachecka rezydencja w miejscowości Horní Chlum, wchodzącej dziś w skład gminy Hartmanice w powiecie Klatovy, na skraju Szumawy w zachodnich Czechach.

Skąd wzięła się ta rezydencja?

Zámek powstał w pierwszej połowie XVIII wieku z inicjatywy Jana Antonína Vidršpergára z Vidršpergu, który wzniósł go na gruntach dawnych gospodarstw chłopskich — ziemi, której po wojnie trzydziestoletniej długo nie udawało się ponownie zasiedlić. Pierwsza pisemna wzmianka o obiekcie pochodzi z 1757 roku, co czyni go stosunkowo młodą, jak na czeskie realia, budowlą rezydencjonalną, powstałą już w epoce baroku, a nie w czasach średniowiecznych zamków obronnych.

Jak zmieniali się właściciele?

Losy majątku są dobrze udokumentowane od XIX wieku. W 1836 roku dobra chamutickie, do których należał Chlum, zostały podzielone, a sama posiadłość trafiła w ręce Víta i Marie Spirków; w 1840 roku figurowała ponownie jako część większego majątku chamutickiego. W 1864 roku nowym właścicielem został Václav Prokop, który nabył ją na publicznej licytacji za dziewiętnaście tysięcy złotych. Kolejna wzmianka pochodzi z 1906 roku, gdy zámek należał do Zdeňka Schönborna. W 1923 roku przejęła go jego siostra Terezie Schönbornová, a w 1940 roku odziedziczyła go jej córka Kristýna Benigniová, która pozostała właścicielką do 1945 roku.

Po drugiej wojnie światowej obiekt przeszedł na własność Państwowego Gospodarstwa Rolnego Szumawa. Dopiero po 1990 roku zámek kupiło i wyremontowało małżeństwo Trantírków, które mieszka w nim do dziś, dbając o jego stan i historyczny charakter.

Jak wygląda budynek?

Zámek ma plan prostokątny i charakterystyczny mansardowy dach kryty gontem, z połaciami zdobionymi wolimi oczkami osadzonymi w murowanych szczytach. Fasada główna liczy siedem osi okiennych, podczas gdy krótsze boki budynku mają ich tylko trzy — proporcje typowe dla skromniejszych rezydencji ziemiańskich tego okresu, bez rozbudowanych elementów obronnych czy monumentalnej dekoracji.

Od 1964 roku obiekt jest chroniony jako zabytek kultury, co potwierdza jego wartość historyczną i architektoniczną mimo stosunkowo niewielkiej skali.

Czy zámek Horní Chlum można zwiedzać?

Ponieważ budynek jest obecnie prywatną własnością i pełni funkcję mieszkalną, nie jest to obiekt turystyczny w typowym rozumieniu — nie oferuje regularnych zwiedzań z przewodnikiem jak wielkie zamki na Szumawie. Jego wartość dla podróżujących po okolicy polega raczej na możliwości obejrzenia charakterystycznej bryły z zewnątrz podczas wędrówek po okolicach Hartmanic, w otoczeniu typowego dla Szumawy krajobrazu wzgórz i lasów.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał zámek Horní Chlum? Rezydencja powstała w pierwszej połowie XVIII wieku, a pierwsza pisemna wzmianka o niej pochodzi z 1757 roku.

Kto był pierwszym właścicielem? Zámek wzniósł Jan Antonín Vidršpergár z Vidršpergu na terenie dawnych, opuszczonych po wojnie trzydziestoletniej gospodarstw chłopskich.

Kto mieszka w zámku obecnie? Od zakupu po 1990 roku obiekt należy do małżeństwa Trantírków, którzy go odrestaurowali i mieszkają w nim na stałe.

Czy zámek jest chroniony jako zabytek? Tak, od 1964 roku figuruje jako chroniony zabytek kultury ze względu na swoją architekturę — prostokątny plan, mansardowy dach z gontem i wolimi oczkami oraz charakterystyczny układ osi okiennych.