Vodní mlýn Tamíř

Młyn wodny Tamíř to zabytkowy, murowany młyn stojący we wsi Petrovice u Sušice, w powiecie Klatovy, w zachodnich Czechach, na skraju Szumawy. Budynek wznosi się nad Kepelským potokiem, tuż przed jego ujściem do rzeki Volšovka, i jest jednym z tych miejsc, które pokazują, jak wyglądało wiejskie życie gospodarcze regionu Sušicka jeszcze przed epoką elektryczności.

Gdzie dokładnie stoi młyn Tamíř?

Młyn nosi numer ewidencyjny 19 i leży w obrębie wsi Petrovice u Sušice, kilka kilometrów od miasta Sušice, w krajobrazie łagodnych wzgórz poprzedzających pasmo Szumawy. Jego położenie nad Kepelským potokiem, w miejscu gdzie strumień zbliża się do Volšovki, było typowym wyborem dla dawnych młynarzy – wystarczający spadek wody i bliskość większego cieku ułatwiały pracę koła młyńskiego.

Jaka jest historia tego miejsca?

Młyn powstał w miejscu dawnego drobnego majątku szlacheckiego (zemanského statku), który został zniszczony w okresie pobiałogórskim, czyli po klęsce stanów czeskich w 1620 roku i związanych z nią konfiskatach majątków. Sam budynek młyna istniał już przed 1782 rokiem – 7 lipca tego roku ówczesny właściciel Vilém Mýdlo sprzedał młyn wraz z przynależnymi polami Jakubowi Blahníkowi za 550 złotych reńskich, co było typową sumą dla średniej wielkości gospodarstwa młynarskiego tamtych czasów.

Historia młyna nie obyła się bez dramatu – w 1823 roku obiekt spłonął. Odbudowano go dwa lata później, w 1825 roku; z odbudową wiąże się nazwisko Jiřího Luhana, który ożenił się z Josefą, córką jednego z kolejnych właścicieli z rodu Blahníków, i wraz z nią przejął gospodarstwo. Ślady najnowszej historii Europy widać zresztą na samym budynku: jedna z ozdobnych waz zdobiących szczyt została zniszczona przez ostrzał w 1945 roku, pod koniec drugiej wojny światowej.

Jak wygląda architektura młyna?

Budynek reprezentuje styl ludowego baroku, charakterystyczny dla wiejskiej architektury Czech południowo-zachodnich. Jest to murowana, piętrowa budowla z falistymi, wolutowymi szczytami – typowym motywem zdobniczym tego okresu. Pierwotnie przedni szczyt zdobiło pięć ozdobnych waz, a tylny – trzy. Do zespołu młyńskiego należą też stodoła, kanał doprowadzający wodę (náhon) oraz dwa kamienne mostki przerzucone nad tym kanałem. Samo koło młyńskie, niegdyś napędzane wodą z náhonu, nie zachowało się – zaginęło wraz z zaprzestaniem działalności młyna.

Czy młyn Tamíř można dziś zwiedzić?

Młyn wpisany jest na listę nieruchomych zabytków kultury Republiki Czeskiej (numer rejestrowy 46548/4-3224), co oznacza, że budynek podlega ochronie konserwatorskiej. Obiekt pozostaje jednak przede wszystkim świadectwem historii lokalnego młynarstwa, a nie zorganizowaną atrakcją turystyczną z regularnymi godzinami otwarcia – najlepiej oglądać go z zewnątrz, spacerując po okolicach Petrovic u Sušice, np. w trakcie wycieczki nad Kepelský potok czy w stronę doliny Volšovki.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży młyn Tamíř? We wsi Petrovice u Sušice w powiecie Klatovy, nad Kepelským potokiem, niedaleko Sušice.

Ile lat ma młyn? Budynek istniał już przed 1782 rokiem, a po pożarze w 1823 roku został odbudowany w 1825 roku.

Czy młyn jest zabytkiem? Tak, figuruje w rejestrze nieruchomych zabytków kultury Czech pod numerem 46548/4-3224.

Czy koło młyńskie nadal działa? Nie, historyczne koło wodne się nie zachowało; pozostał sam budynek wraz ze stodołą i kanałem.