Hrnčíř Castle (Hrad pod Hrnčířem)

Hrnčíř Castle, po czesku Hrad pod Hrnčířem, to średniowieczne grodzisko ukryte w lasach nad wsią Jiřičná, w gminie Petrovice u Sušice na Šumavě. Po zamku, którego oryginalnej nazwy nikt nie zna, zostały dziś tylko wały ziemne i fosy wśród drzew - żadnych murów, wież ani budynków. Mimo to miejsce od pół wieku figuruje w rejestrze zabytków i wciąż przyciąga miłośników historii regionu Klatovy.

Gdzie dokładnie leżą ruiny?

Grodzisko rozciąga się na wschodnim cyplu wzgórza Hrnčíř, na granicy katastralnej wsi Petrovice i Jiřičná. Od centrum Jiřičnej dzieli je około pół kilometra w kierunku północnym - trzeba wspiąć się na skalisty grzbiet nad potokiem Volšovka, na wysokość około 575 metrów nad poziomem morza. Współrzędne miejsca to w przybliżeniu 49°12'41" N, 13°26'54" E.

Jak zbudowany był zamek?

Badacze klasyfikują obiekt jako zamek przejściowego typu - łączący cechy grodziska z pierwszymi murowanymi warowniami, wykonany głównie z drewna i ziemi. Założenie dzieliło się na dwie części oddzielone szyjowymi fosami. W przedniej części archeolodzy natrafili na jamy wskazujące na istnienie budynku po południowej stronie. Jądro zamku, dodatkowo odcięte kolejną fosą, nie zachowało żadnych śladów zabudowy - być może z powodu krótkiego okresu użytkowania obiektu.

Kiedy powstał i kto go wzniósł?

Nie zachowały się żadne pisane wzmianki o zamku, więc jego historię trzeba odczytywać wyłącznie z wykopalisk. Znaleziska datują użytkowanie obiektu na połowę XIII wieku. Archeolog Tomáš Durdík wiązał powstanie warowni z okresem, gdy region Sušicka był czasowo wyodrębniony jako część posagu (od 1121 roku) i należał do hrabiów z Bogen, a później do Wittelsbachów - to właśnie ich wskazuje się jako możliwych fundatorów zamku.

Dlaczego zamek przestał istnieć?

Życie zamku było krótkie. Około 1273 roku, w związku ze zmianami politycznymi w regionie, obiekt utracił znaczenie i został opuszczony. Od tego czasu teren porósł lasem, a jedynym świadectwem po zamku pozostały wały i fosy czytelne w terenie do dziś.

Czy miejsce jest chronione i jak do niego trafić?

Od 1976 roku ruiny figurują w rejestrze zabytków kultury pod numerem 32917/4-4079. Do grodziska nie prowadzi żaden oznakowany szlak turystyczny - najłatwiej dotrzeć od drogi II/145, w pobliżu miejsca, gdzie krzyżuje się ona z potokiem Volšovka, a stamtąd podejść pieszo pod górę. Teren pozostaje ogólnie dostępny, bez opłat i ograniczeń wstępu.

Warto pamiętać, że w samej wsi Jiřičná działa też pensjonat noszący nazwę "Tvrz Hrnčíř" - to jednak inny, zamieszkany obiekt, powstały z przebudowy XVI-wiecznej tvrzy, rozbudowanej w XVII wieku o kaplicę. Nie należy go mylić ze średniowiecznym grodziskiem na wzgórzu, mimo wspólnej nazwy nawiązującej do tej samej góry.

Najczęstsze pytania

Czy w Hrnčíř Castle zachowały się jakieś mury? Nie. Po zamku pozostały wyłącznie ziemne wały i fosy - żadne mury ani budynki nie przetrwały do dziś.

Kiedy zamek został zbudowany? Znaleziska archeologiczne wskazują na połowę XIII wieku, choć dokładna data powstania nie jest znana z braku źródeł pisanych.

Dlaczego nie znamy oryginalnej nazwy zamku? Ponieważ nie zachowały się żadne dokumenty historyczne wspominające o obiekcie - jego istnienie rekonstruuje się wyłącznie na podstawie wykopalisk.

Jak dojechać do ruin? Najbliższym punktem odniesienia jest droga II/145 przy potoku Volšovka, skąd trzeba podejść pieszo - oznakowanego szlaku tutaj nie ma.

Czy to samo miejsce co pensjonat Tvrz Hrnčíř w Jiřičnej? Nie. Pensjonat to odrębny, zamieszkany budynek powstały z XVI-wiecznej tvrzy, podczas gdy opisywane grodzisko to opuszczone od XIII wieku ruiny na wzgórzu.