Dolejší Krušec Castle

Zamek Dolejší Krušec to dawna renesansowa twierdza przebudowana później na barokową rezydencję, stojąca na niewielkim wzniesieniu nad wsią Dolejší Krušec – dziś częścią miasta Hartmanice w powiecie Klatovy, w samym sercu Šumavy. Obiekt od dekad niszczeje i nie jest udostępniony do zwiedzania, ale jego charakterystyczna bryła jest widoczna z drogi prowadzącej do wsi, a także od strony pobliskiego Pavlinova.

Gdzie znajduje się zamek Dolejší Krušec?

Wieś Dolejší Krušec leży około dwóch kilometrów na północny wschód od Hartmanic, w krajowie plzeńskim. Sam budynek stoi na wzgórzu po lewej stronie drogi dojazdowej do wsi, co sprawia, że jego sylwetkę widać już z daleka, zanim jeszcze dotrze się na miejsce. Pierwsza pisemna wzmianka o samej wsi pochodzi z 1336 roku, a więc dwa stulecia zanim powstała tu jakakolwiek warowna siedziba.

Jak powstała twierdza w Dolejším Krušcu?

Fundamenty dzisiejszego założenia sięgają połowy XVI wieku – wówczas wzniesiono tu renesansową twierdzę o wymiarach około 14,5 na 30 metrów. W 1556 roku jako właściciel majątku wymieniany jest Beneš Cíl ze Svojšic, który odziedziczył Dolejší Krušec rok wcześniej po ojcu Petrze Cílu ze Svojšic, wraz z pobliskimi Javoříčkiem, Čímicemi, Trpěšicemi i Novou Vísкou. Na początku XVII wieku przebudowano zachodnie skrzydło budynku, nadając mu sklepioną kondygnację parterową i płaski strop na piętrze.

Czasy zawirowań i zmiany właścicieli

Wojna trzydziestoletnia przyniosła majątkowi poważne konsekwencje – w latach 1618–1620 dobra skonfiskowano Heřmanowi Cílowi, a następnie sprzedano Johance Malovcowej z domu Bukovanej. Przed 1744 rokiem dobudowano skrzydło południowe, poszerzając całe założenie.

Kiedy powstał obecny, barokowy wygląd zamku?

Przełom nastąpił na początku XVIII wieku, gdy majątek trafił w ręce Gottfrieda Daniela Wunschwitza. To on zlecił przebudowę starej twierdzy na barokowy pałac – zdobiono wówczas partię renesansową dwiema pilastrami i nakryto ją dachem mansardowym. Wunschwitz zmarł w 1741 roku, a jego rodzina, borykając się z trudnościami finansowymi, sprzedała majątek w 1748 roku. Pod koniec XVIII wieku dobudowano od strony północno-zachodniej kaplicę pod wezwaniem świętego Jana Nepomucena, a wkrótce potem – charakterystyczną czterokondygnacyjną wieżę z cebulastym hełmem i tarczą zegarową. Pod koniec stulecia majątek na krótko należał również do rodziny Villani.

Co działo się z zamkiem w XX wieku?

W 1938 roku posiadłość nabyli Anna i František Xaver Brosch. Po drugiej wojnie światowej, w grudniu 1949 roku, majątek został znacjonalizowany na mocy dekretu, a zarząd nad nim przejął Państwowy Zakład Rolny w Hartmanicach. Mimo że od 1964 roku obiekt figuruje na liście zabytków kultury, jego stan systematycznie się pogarszał. W 2008 roku zawaliła się wieża zamku, co dodatkowo pogłębiło skalę zniszczeń.

Czy zamek Dolejší Krušec można zwiedzać?

Nie. Budynek pozostaje w rękach prywatnych, znajduje się w złym stanie technicznym i jest niedostępny dla zwiedzających. Turyści mogą jedynie oglądać go z drogi biegnącej obok wsi lub z okolicznych wzniesień – między innymi od strony Pavlinova.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Dolejší Krušec jest otwarty dla zwiedzających? Nie, obiekt jest prywatny i niedostępny do zwiedzania ze względu na zły stan techniczny.

Kiedy powstała pierwotna twierdza? W połowie XVI wieku, jako renesansowa budowla o wymiarach około 14,5 na 30 metrów.

Kto przebudował twierdzę na barokowy pałac? Gottfried Daniel Wunschwitz, właściciel majątku na początku XVIII wieku, zmarły w 1741 roku.

Co stało się z wieżą zamku? Zawaliła się w 2008 roku, co dodatkowo przyczyniło się do postępującej degradacji budynku.

Czy zamek jest wpisany do rejestru zabytków? Tak, od 1964 roku figuruje jako chroniony zabytek kultury, mimo to jego stan wciąż się pogarsza.