Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Pomnik Obrońców Wybrzeża to jedna z najbardziej rozpoznawalnych budowli w Gdańsku i niemal obowiązkowy punkt zwiedzania półwyspu Westerplatte. Stoi przy wejściu do portu morskiego, na terenie dawnej polskiej Wojskowej Składnicy Tranzytowej. Jego forma jest prosta: sztuczny kopiec, a na nim strzelisty monument o wysokości 25 metrów, upamiętniający obrońców polskiego Wybrzeża.
Jak wygląda pomnik?
Bryła nie przypomina klasycznego obelisku. Jej nieregularny, postrzępiony kształt bywa porównywany do wyszczerbionego bagnetu wbitego w ziemię. Całość złożono z 236 granitowych bloków o łącznej masie około 1150 ton, które pochodziły z kamieniołomów w Strzegomiu i Borowie. Na szczycie stoją postacie marynarza i żołnierza uzbrojonego w pistolet maszynowy PPSz.
Powierzchnię pokrywają płaskorzeźby i napisy. Przypominają nie tylko obronę Wybrzeża we wrześniu 1939 roku, ale też bitwy morskie II wojny światowej oraz walki pod Lenino (1943), Studziankami (1944) i Kołobrzegiem (1945). U podstawy ustawiono siedem zniczy, symbolizujących siedem dni obrony Westerplatte.
Na czym stoi monument?
Pomnik wznosi się na kopcu o wysokości około 22 metrów. Jego rdzeniem jest przedwojenny wał, który miał chronić port na wypadek wybuchu amunicji w Składnicy. Kopiec usypano z ziemi wydobytej przy poszerzaniu i pogłębianiu Kanału Portowego. Prace te ruszyły w 1958 roku, a urobek składowany na Westerplatte podsunął pomysł, by ukształtować z niego „kopiec chwały” dla polskiego żołnierza.
Kto go zaprojektował i kiedy powstał?
Zwycięski projekt wybrano w konkursie, w którym oceniono 63 prace. Autorami formy pomnika są rzeźbiarze Franciszek Duszeńko i Henryk Kitowski, a w realizacji uczestniczył szerszy zespół rzeźbiarzy. Projekt urbanistyczny opracował architekt Adam Haupt; przewidywał on również pawilon muzealny, którego nigdy nie zbudowano. Inicjatorem przedsięwzięcia była Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa. Budowa trwała w latach 1964–1966, a uroczyste odsłonięcie odbyło się 9 października 1966 roku, w rocznicę bitwy pod Lenino.
Czyj to pomnik?
Nazwa mówi o obrońcach całego Wybrzeża, a nie wyłącznie o załodze Westerplatte. Zestaw upamiętnionych bitew pokazuje, że monument wpisano w szerszą, powojenną narrację o walkach polskich żołnierzy na różnych frontach. Najlepiej oglądać go jako jeden z elementów półwyspu, obok pozostałości budynków Składnicy i innych miejsc pamięci związanych z bitwą, od której zaczęła się II wojna światowa w Europie.
Jak zwiedzać?
Kopiec z pomnikiem widać z daleka, a wokół znajdują się inne miejsca związane z obroną Składnicy we wrześniu 1939 roku. Z okolicy widać też port i kanał. Warto podejść pod same granitowe bloki, żeby z bliska obejrzeć płaskorzeźby i spojrzeć w górę na sylwetki żołnierza i marynarza.
Najczęstsze pytania
Jak wysoki jest Pomnik Obrońców Wybrzeża? Sam monument ma 25 metrów wysokości i stoi na kopcu wysokim na około 22 metry, dlatego widać go z daleka.
Kiedy pomnik został odsłonięty? Budowano go w latach 1964–1966, a odsłonięcie odbyło się 9 października 1966 roku.
Kto jest autorem pomnika? Formę zaprojektowali rzeźbiarze Franciszek Duszeńko i Henryk Kitowski, a projekt urbanistyczny przygotował architekt Adam Haupt.
Z czego wykonano pomnik? Z 236 bloków granitu ze Strzegomia i Borowa, ważących łącznie około 1150 ton.
Co oznacza siedem zniczy u podstawy? Symbolizują siedem dni obrony Westerplatte we wrześniu 1939 roku.
Gdzie dokładnie stoi? Na półwyspie Westerplatte w Gdańsku, przy wejściu do portu morskiego, na terenie dawnej Wojskowej Składnicy Tranzytowej.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.