Vojta Náprstek

Pamiątkowa tablica Vojty Náprstka wisi na fasadzie domu „U Halánků" przy Betlémském náměstí w praskiej Starówce i upamiętnia jednego z najbardziej wpływowych czeskich działaczy społecznych i mecenasów kultury XIX wieku.

Gdzie dokładnie znajduje się tablica?

Tablica umieszczona jest na budynku dawnego domu „U Halánků", oznaczonego numerem 269, przy Betlémském náměstí 1 w dzielnicy Staré Město (Praga 1). Miejsce leży w samym sercu praskiej starówki, tuż obok kaplicy betlejemskiej i kilka minut spacerem od Náměstí Republiky oraz Mostu Karola. Współrzędne obiektu to 50.083999, 14.41662.

Kogo upamiętnia tablica?

Bohaterem tablicy jest Vojtěch Náprstek, znany również jako Vojta Náprstek, urodzony jako Adalbert Fingerhut. Przyszły filantrop i działacz patriotyczny przyszedł na świat właśnie w tym domu w 1826 roku i to w nim spędził ostatnie lata życia, umierając w 1894 roku. Náprstek zasłynął jako czeski społecznik i publicysta, jeden z pionierów czeskojęzycznego dziennikarstwa w Stanach Zjednoczonych, dokąd wyemigrował na kilkanaście lat. Po powrocie do Pragi zaangażował się w życie kulturalne i naukowe miasta, wspierając też ruch na rzecz równouprawnienia kobiet — jak na realia XIX-wiecznej Europy Środkowej postawę wyjątkowo postępową.

Jaka jest treść inskrypcji?

Brązowa tablica z portretowym reliefem Náprstka informuje, że w tym domu żył i zmarł Vojta Náprstek (1826–1894), określany jako bojownik o postęp kulturalny i społeczny, oraz że w 1862 roku położył tu podwaliny pod muzeum noszące dziś jego imię. Autorem tablicy jest rzeźbiarz M. Knobloch, a odsłonięto ją w 1962 roku — dokładnie sto lat po założeniu placówki muzealnej.

Dlaczego dom „U Halánků" jest tak ważny?

To właśnie w tym domu Náprstek, po powrocie z Ameryki, stworzył ośrodek skupiający czeskich intelektualistów i społeczników, otwarty na nowinki naukowe i techniczne z całego świata. Zgromadzone przez niego zbiory etnograficzne, techniczne i przemysłowe stały się zalążkiem dzisiejszego Muzeum Kultur Azji, Afryki i Ameryki w Pradze — jednej z ważniejszych placówek muzealnych miasta, wyrosłej bezpośrednio z tego domu i jego mieszkańca.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Tablica znajduje się w gęsto zabudowanej części Starego Miasta, więc zwiedzanie łatwo połączyć ze spacerem po Betlémském náměstí, wizytą w pobliskiej kaplicy betlejemskiej, w której niegdyś kazania wygłaszał Jan Hus, oraz krótkim spacerem do samego Muzeum Náprstka, kontynuującego dzieło swojego założyciela.

Najczęstsze pytania

Gdzie stoi dom „U Halánků"? Przy Betlémském náměstí 1 w praskiej dzielnicy Staré Město, tuż obok kaplicy betlejemskiej.

Kim był Vojta Náprstek? Czeskim działaczem patriotycznym i filantropem, urodzonym jako Adalbert Fingerhut, założycielem Muzeum Kultur Azji, Afryki i Ameryki w Pradze i orędownikiem równouprawnienia kobiet.

Kiedy odsłonięto tablicę? W 1962 roku, w setną rocznicę założenia muzeum przez Náprstka.

Kto jest autorem tablicy? Rzeźbiarz M. Knobloch, twórca brązowego reliefu z portretem Náprstka.

Czy dom „U Halánků" można dziś zwiedzić? Budynek jest częścią zabudowy Starego Miasta, a dziedzictwo Náprstka najpełniej poznać można w pobliskim Muzeum Náprstka.